Chuyện người Hoàng Xá làm kinh tế

- Trong khi tại nhiều vùng quê, một lực lượng lớn lao động nhàn rỗi ở nông thôn đang loay hoay với “câu chuyện việc làm” khi mà áp lực dôi dư việc làm nông thôn đang “ép” mạnh trong mỗi gia đình, khu dân cư và tạo ra nhiều hệ luỵ, thì ở xã Hoàng Xá (Thanh Thuỷ) dường như “câu chuyện việc làm”  đã được người dân nơi đây giải quyết linh hoạt  với nhiều hướng đi hiệu quả và năng động từ quyết tâm tìm nghề mới và tinh  thần  vượt khó...                               

Câu chuyên về nghề bán xôi ruốc

Nghề đóng xe xôi giải quyết việc làm, đem lại thu nhập và là một nghề mới của nhiều hộ dân xã Hoàng Xá.

Người Hoàng Xá năng động và dám nghĩ, dám làm. Nhiều người  biết như vậy khi nói về vùng quê này. Nhưng người Hoàng Xá còn hơn nhiều nơi khác ở suy nghĩ “nhất nghệ tinh, nhất thân vinh”, thạo một nghề còn hơn biết trăm nghề. Đồng chí Nguyễn Tiến Năng- Bí thư Đảng uỷ xã cho biết: Ở đâu, chỗ nào, người dân cũng không chịu lùi trước khó khăn, bằng chứng là với người Hoàng Xá, nhiều nghề mới đã hình thành từ khả năng nắm bắt và thích ứng cao với nhu cầu của xã hội và đời sống.

Trong câu chuyện về sự năng động của người dân quê, Bí thư đảng uỷ xã đã dẫn chứng một nghề mới hình thành ở Hoàng Xá, thu hút hàng trăm lao động và đem về một nguồn thu không nhỏ, đó là nghề bán sôi ruốc nổi tiếng  mang “thương hiệu” của Hoàng Xá. Tìm hiểu kỹ mới biết, nghề này được người dân học tập và mang về từ miền Nam, khởi đầu là của mấy người khu 3 đi làm ăn trong đó học, làm và phát triển  rồi kiếm bộn tiền mang về xây nhà, sắm đồ đạc cũng tất cả từ… xe xôi ruốc. Thấy nghề hay, có thu nhập cao, hàng trăm người dân trong xã, không ai bảo ai cùng tới học và “ra nghề”. Tới nay, sau vài năm, toàn xã đã có hơn 600 xe xôi ruốc với hơn 1.000 lao động bám nghề. Ông Nguyễn Văn Mậu- khu 14 cho biết: nghề sôi ruốc với những xe đẩy “thương hiệu” Hoàng Xá đã có mặt ở nhiều tỉnh thành trong cả nước như: Sơn La, Lai Châu, Hoà Bình, Điện Biên, Vĩnh Phúc… và các huyện, xã lân cận trong tỉnh. Có nhà, cả vợ chồng, anh em con cái cùng theo nghề xôi ruốc. Câu chuyện vợ chồng anh Nguyễn Văn Soi- khu 10 là một minh chứng điển hình . Đang làm nghề đốt vôi, thu nhập không đến nỗi tồi, thế mà thấy nhiều “điển hình” từ bán xôi mà xây nhà, tậu xe, 2 vợ chồng đã bàn nhau bỏ hẳn nghề đốt vôi và theo nghề bán xôi ruốc.

Nghĩ là làm, sau khi thuê đóng một xe đẩy khoảng 3 triệu, 2 vợ chồng đã “ra nghề” tận tỉnh Sơn La. Cứ chồng đẩy, vợ bán; chồng lo đi lấy gạo, ruốc tận Sơn Tây, vợ lo thổi sôi, đóng hộp… Quay đi, quay lại, mới có vài năm mà kinh tế đã khá hẳn lên. Vẫn ông Nguyễn Văn Mậu- khu 14 “bật mí”: Hai vợ chồng nó, thu nhập từ xe xôi ruốc một năm bốn, năm chục triệu ngon ơ đấy, mùa đông, có ngày một xe phải “ăn ra” hàng triệu đồng, chỉ tội cái phải thức khuya dậy sớm thôi!

Từ nghề bán xôi ruốc, xã lại xuất hiện thêm một nghề mới trong rất nhiều nghề của người Hoàng Xá, góp phần giai quyết việc làm cho vài chục lao động đó là nghề đóng xe xôi. Anh Phạm Văn Quy – chủ cơ sở gò hàn Chính Quy (khu 4) cho biết: Cả xã hiện có 4-5 nhà chuyên làm nghề đóng xe xôi bán cho người dân, ngay như nhà anh, cơ sở tuy nhỏ, nhưng cũng đã cho xuất xưởng hàng trăm xe, đóng không kịp so với nhu cầu mua của dân bây giờ; bên cạnh đó lại thêm một nghề mới ra đời  “bám” theo xe xôi ruốc là hàng chục lao động chuyên cung cấp than tổ ong cho các xe xôi với thu nhập cũng không tồi trong thời điểm  hiện nay.

Với số vốn ban đầu khoảng 5 triệu đồng / 1 xe, nghề bán xôi ruốc của dân Hoàng Xá tuy đầu tư ít, nhưng thực tế mang về lợi nhuận  lớn và là đồng tiền thu lời ngay, không nợ nần dây dưa như những mặt hàng khác, do vậy, ngày càng có nhiều người dân “ra nghề”.

  … Và sự năng động của người Hoàng Xá

Hoàng Xá có 22 khu hành chính với trên 11 ngàn dân; toàn xã hiện có trên 500 hộ buôn bán với khoảng 40 đầu xe tải các cỡ đi khắp các tỉnh thành. Ngoài số hộ buôn bán mặt đường, thì chợ Hoàng Xá với khoảng 500 kiot là một  trong những  chợ lớn nhất tỉnh. Khi biết thông tin này, tôi đã nghi ngờ và hỏi lại Bí thư Đảng uỷ xã Nguyễn Tiến Năng, nhưng ông Năng đã xác nhận và cho biết: Không chỉ kiốt nhiều, hiện toàn xã còn có tới 70 phản thịt lợn bán hàng ngày, không chỉ bán cho dân trong xã, các xã trong vùng, thậm chí tận Thanh Sơn cũng sang lấy thịt bên Hoàng Xá về bán lại và tiêu dùng. Chợ họp cả ngày và hàng để tại kiot ban đêm, có người trông coi tử tế.

Hiện nay, giá bán một kiôt tại chợ Hoàng Xá vào khoảng 120 triệu đồng, còn cao hơn ở một số chợ tại TP Việt Trì, TX Phú Thọ, phố Vàng (Thanh Sơn)  nhưng không phải lúc nào thích là có thể mua được, vì nhu cầu buôn bán, thuê, mua kiôt của người dân luôn ở trạng thái “cung không  đủ cầu”.  

Không chỉ người có vốn buôn bán các loại hàng hoá, hiện toàn xã còn có 700 -800 hộ đang theo nghề đan lát, mà cũng chỉ đan mỗi một loại hàng là chúm tôm. Chúm tôm Hoàng Xá nổi tiếng thành “thương hiệu” và có mặt không chỉ ở tỉnh nhà . Nhiều địa phương như: Sơn La, Hoà Bình, Vĩnh Phúc, Hà Tây… “chuộng” chúm tôm Hoàng Xá đến nỗi “cung không đủ cầu”. Nghề thu mua, làm đại lý cung cấp chúm tôm cũng từ đó mà hình thành với hàng chục điểm thu mua nhộn nhịp cả ngày, nhất là vào vụ đánh bắt tôm. Nhiều hộ thu mua lớn như bà Toàn (khu 22), ông Bỉnh (khu 12)… mua hàng vạn chúm tôm xuất đi các tỉnh. Tại hộ nhà Trường Oanh (khu 22), bà chủ nhà cho biết: Đại lý thu mua chúm tôm của gia đình một tháng mua từ 6-7 vạn chiếc, trung bình khoảng 1,5 ngàn đồng/1 chiếc, cao điểm lên tới 2 ngàn đồng/1 chiếc, vậy mà cung không đủ cầu.

Hàng tuần, những chiếc xe tải chở đầy chúm tôm “thương hiệu” Hoàng Xá lại bon bon lên đường giao hàng tận Sơn La, Hoà Bình… Nhờ có đầu ra, có người thu mua mà hàng trăm hộ dân các khu 8, 9, 11… chuyên tâm làm nghề đan chúm với số lượng lao động hàng ngàn người già trẻ làm nghề, góp phần đem lại thu nhập không nhỏ. Bên cạnh đó, nghề may mặc, đan lưới… cũng đang phát triển mạnh ở Hoàmg Xá, giải quyết hàng ngàn lao động và cùng với chính quyền tháo gỡ bài toán việc làm và lao động nhàn rỗi ở nông thôn ngay tại cơ sở.

Năm 2007, tại Hoàng Xá, huyện đã quy hoạch cụm công nghiệp làng nghề với diện tích khoảng 10 ha (tới đây là 25-20 ha). Thực tế cũng đã có 2 doanh nghiệp chế biến sắn và sửa chữa cơ khí đã bỏ vốn vào đầu tư hiệu quả, cùng với đó, một số làng nghề mới của người dân cũng đang hình thành, góp thêm “sắc mầu” cho bức tranh kinh tế năng động của Hoàng Xá – Nơi mà tinh thần dám nghĩ, dám làm và ý thức trăn trở tìm nghề mới của người dân đã khẳng định hiệu quả thiết thực.