Về quy hoạch kiến trúc ở thành phố Việt Trì 

Đường Hòa Phong thành phố Việt Trì.

PTO- Việt Trì là thành phố nằm trên phần đất giữa 2 con sông Hồng và sông Lô. Có ngã ba Hạc đẹp và rất thuận lợi về giao thông đường thủy. Hai con sông này còn tạo nên không khí, môi trường rất tốt cho đời sống con người và phát triển KT-XH.

Năm 2005, Chính phủ quyết định nâng cấp thành phố Việt Trì từ đô thị loại III lên đô thị loại II và lấy Việt Trì là thành phố của du lịch - lễ hội.

Đây là điều kiện rất tốt để cho thành phố Việt Trì và tỉnh Phú Thọ có định hướng phát triển kinh tế, chính trị, văn hóa - xã hội trong tương lai. Nhưng rất tiếc việc quy hoạch và kiến trúc đô thị ở Việt Trì không có định hướng, tầm nhìn và tùy tiện. Việt Trì là thành phố miền trung du, đặc điểm của trung du là đồi núi nhấp nhô, tiếp giáp nhau san sát là những gò gồi. Dưới chân đồi là ao hồ, đồng ruộng. Địa hình tự nhiên, quy hoạch kiến trúc tuân theo tự nhiên thì các nhà xây dựng sẽ tạo ra một thành phố miền trung du đẹp và vô cùng thơ mộng. Đến đây du khách sẽ thấy nó không giống với bất kỳ thành phố nào, không là bản sao của thành phố nào trong cả nước và thế giới. Bởi vì, trên những quả đồi (đặc biệt không có đồi quá cao mà sàn sàn nhau) là nhà cửa, chung cư, công sở... Còn dưới đó là ao hồ đồng ruộng. Ao hồ, đồng ruộng, nơi có thể trồng lúa, trồng rau, trồng hoa hoặc làm hồ sinh thái nuôi cá tôm nước ngọt để tạo cảnh quan môi trường. Bên các sườn đồi người ta kè gạch đá, làm đường đi lại, trồng nhiều cây xanh bóng mát. Mỗi quả đồi người ta có thể quy hoạch thành những khu ở, khu làm việc, khu vui chơi giải trí, khu giao dịch, khu văn hóa, hội họp... Nối những khu đó là các con đường chạy vòng bên các sườn đồi hoặc những cây cầu bê tông đẹp và bền vững. Người ta có thể định hướng phát triển về du lịch nên tập trung làm dịch vụ và các nghề thủ công mỹ nghệ truyền thống của thành phố và tỉnh Phú Thọ để nâng cao đời sống cho người dân: Phát triển nhà vườn, sinh vật cảnh, bảo tồn lưu giữ triển lãm cổ vật, văn hóa truyền thống của địa phương... tạo nên sự hấp dẫn để thu hút khách du lịch về Đền Hùng thăm viếng tổ tiên, giao lưu văn hóa, vui chơi giải trí trong các điểm du lịch.

Hiện nay người ta thi nhau san lấp ao hồ, đồng ruộng để xây dựng khu chung cư, khu đô thị. Việc san lấp này ảnh hưởng rất lớn đến đời sống của những hộ dân nông nghiệp. Vì giá đền bù đất ruộng chỉ đáng vài bó rau một mét vuông. Hơn nữa vô tình  làm mất đi cảnh quan sinh thái tự nhiên mà trời ban cho. Người ta cứ nghĩ thành phố là phải san bằng, phải chia ô, chia lô ra mới là thành phố. Suy nghĩ đó quá cũ kỹ và lạc hậu. Ở nước ta đi thăm thành phố Đà Lạt, thành phố Buôn Mê Thuột hoặc đến một số nước như cộng hòa Séc, Tây Ban Nha sẽ thấy ngay thế nào là thành phố trung du miền núi.

Đường xá ở Việt Trì hiện nay có mưa to nhiều chỗ đã bị tù đọng, nước không thoát được. Nếu tình trạng san lấp này cứ kéo dài thì không hiểu mai đây hệ thống thoát nước ở thành phố Việt Trì sẽ ra sao. Đấy là chưa nói đến hệ thống thoát nước do con người dùng trong sinh hoạt thải ra hiện nay cũng rất kém vì gò đồi thì san bằng hết để lấy đất lấp ao hồ, đồng ruộng.

Quy hoạch đô thị phải là những người có tầm nhìn xa trông rộng, có ý thức trách nhiệm lo lắng cho các thế hệ mai sau. Phải được đào tạo bài bản, vừa có tâm lại vừa có tài chứ không thể là những người không có thực lực để làm những việc “ăn xổi ở thì” gây tác hại xấu cho các thế hệ mai sau.

Là người dân ở thành phố Việt Trì, khi tiếp xúc với bạn bè và mọi người trong xã hội tôi đều thấy họ ca thán, chê bai về cách quy hoạch và kiến trúc đô thị ở thành phố này. Năm 1996, một người bạn ở miền Nam ra học tập ngoài này có về Việt Trì thăm gia đình tôi. Tôi lấy xe máy đưa anh đi lòng vòng để giới thiệu mảnh đất quê hương. Anh cứ trầm trồ khen ngợi mãi và nói rằng: “Cảnh quan và địa hình ở đây thật tuyệt đẹp, ít nơi nào có được. Nếu biết quy hoạch, xây dựng thì thành phố này đẹp và sẽ là xứ mộng mơ của nhiều người”.

Nếu bây giờ anh trở lại chắc sẽ phải thất vọng vì đã khen quá lời. Quả thực, ở miền quê trung du mà san lấp ao hồ, đồng ruộng để xây dựng các khu chung cư là ý tưởng sai lầm trong quy hoạch và kiến trúc đô thị.

Thiết nghĩ các nhà lãnh đạo tỉnh và thành phố Việt Trì cần quan tâm sâu sắc đến vấn đề này.