Tiền bảo hiểm xã hội cả "ta" lẫn "tây" dắt dây nợ đọng 

Hướng dẫn thủ tục giải quyết chính sách cho người lao động tại BHXH Thanh Ba. Ảnh minh họa.

PTO- Từ tháng 1 đến tháng 8 năm nay, Bảo hiểm xã hội (BHXH) tỉnh đã tiến hành kiểm tra 59 đơn vị, trong đó kiểm tra theo kế hoạch 40 đơn vị, kiểm tra liên ngành về BHXH 9 đơn vị, kiểm tra liên ngành về công tác khám chữa bệnh (KCB) 10 đơn vị. Các đơn vị được kiểm tra gồm: 17 đơn vị sản xuất kinh doanh (SXKD), 30 đơn vị hành chính sự nghiệp (HCSN) và 12 đơn vị thuộc khối UBND xã, phường, thị trấn.

Ông Đỗ Xuân Tiến - Trưởng phòng kiểm tra BHXH tỉnh cho biết:  “Đến nay, chúng tôi đã kiểm tra vượt kế hoạch được giao. Nội dung kiểm tra tập trung vào thu nộp tiền BHXH, BHYT; việc chi trả 3 chế độ (ốm đau, thai sản, nghỉ dưỡng sức); làm và cấp sổ BHXH, KCB cho người lao động...”. Qua kiểm tra ở 40 đơn vị kiểm tra theo kế hoạch, BHXH tỉnh đã phát hiện và đề nghị truy thu 34 triệu đồng BHXH (23%) của 11 đơn vị, điều chỉnh giảm 23% tiền BHXH của 7 đơn vị là hơn 11 triệu đồng; phát hiện 177 sổ BHXH chưa đạt yêu cầu phải tiến hành thẩm định lại, thu hồi 22 sổ làm thủ tục cấp lại sổ mới. Gần 1,5 tỷ đồng trợ cấp 3 chế độ cho hơn 2.400 lượt người lao động ở 40 đơn vị được hưởng chế độ trong thời gian ốm đau, thai sản và được hưởng trợ cấp dưỡng sức. Cùng với kiểm tra theo kế hoạch, BHXH tỉnh còn phối hợp với Thanh tra Nhà nước tỉnh thực hiện kiểm tra việc thực hiện Bộ luật Lao động tại 9 đơn vị doanh nghiệp. Qua kiểm tra cho thấy hầu hết các đơn vị đã thành lập được tổ chức Đảng, đoàn, ký hợp đồng lao động, ký thoả ước lao động tập thể,.... Tuy nhiên, hầu hết các đơn vị chưa chấp hành đầy đủ các quy định trong Bộ luật Lao động, cả 9 đơn vị còn nợ đọng BHXH hơn 3,4 tỷ đồng... Qua kiểm tra, BHXH tỉnh đã đề nghị tỉnh chỉ đạo các cơ quan chức năng hướng dẫn các đơn vị về chế độ quản lý và chấp hành chính sách pháp luật lao động, xử phạt các đơn vị vi phạm. Đồng thời BHXH tỉnh còn phối hợp với ngành y tế kiểm tra công tác KCB cho bệnh nhân có thẻ BHYT tại 10 cơ sở KCB, đã phát hiện và đề nghị xuất toán hơn 105 triệu đồng do cơ sở y tế áp giá sai các dịch vụ kỹ thuật.

Được biết mỗi năm BHXH tỉnh kiểm tra khoảng 70 đơn vị (trung bình 5-6 đơn vị/tháng). Ngành đã xây dựng kế hoạch kiểm tra hàng tháng, gửi kế hoạch cho các đơn vị được kiểm tra; trước khi kiểm tra đều gửi quyết định xuống trước 1 tuần. Đến cuối tháng 8, tổng số thu BHXH toàn tỉnh được hơn 180 tỷ đồng, đạt 58,3% kế hoạch. Nợ đọng hết quý 2/2007 trên địa bàn toàn tỉnh là 38,4 tỷ đồng. Các địa phương có số thu đạt kết quả cao là Yên Lập, Tam Nông, Hạ Hoà, Lâm Thao, Phòng thu BHXH tỉnh. Tuy nhiên bên cạnh nhiều đơn vị thực hiện tốt việc thu nộp BHXH vẫn còn những cơ sở chây ỳ, dây dưa chưa nộp đủ BHXH cho người lao động.

Trao đổi với chúng tôi, ông Cao Tiến Khiết- Phó giám đốc BHXH tỉnh nói: “Có đơn vị từ đầu năm vẫn chưa nộp xu nào, số đơn vị này còn rất nhiều, hàng trăm đơn vị. Chúng tôi kiểm tra, uốn nắn là chính, chứ không có quyền xử phạt, chỉ có phòng Thanh tra - Sở LĐTB&XH là có quyền ra quyết định xử phạt. Chúng tôi chỉ đề nghị xử phạt thôi”.

Qua tìm hiểu của chúng tôi: Phần lớn số nợ dây dưa, chây ỳ, kéo dài tập trung ở địa bàn thành phố Việt Trì. Tính đến hết quý 2/2007 một số đơn vị, doanh nghiệp trong nước còn nợ BHXH, trong đó Công ty cổ phần Việt Trì Viglacera (nợ 1,297 tỷ đồng, với 354 lao động), Công ty CP tư vấn và xây dựng hạ tầng kỹ thuật (nợ 449,153 tỷ đồng, với 128 lao động), Công ty CP khoáng sản Việt Trì (123,338 triệu đồng, với 25 lao động), Công ty XD thuỷ lợi và dịch vụ Việt Trì (nợ 148 triệu, với 36 lao động), Công ty xây lắp công nghiệp và thương mại Hải Hà (150,6 triệu, với 81 lao động)… Được biết, thành phố Việt Trì quản lý 20 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, nhưng đến hết quý 2/2007 mới chỉ có 2 doanh nghiệp nộp hết, còn 18 doanh nghiệp có nợ đọng BHXH. Trong đó Công ty Hong Myung Việt Nam nợ 651,971 triệu đồng; Công ty Tasco làm ăn thua lỗ, thế chấp và bị bán lại cho Công ty Samyoung Việt Nam, còn nợ 363,323 triệu đồng, Công ty Woong Jin nợ hơn 225 triệu…. Riêng Công ty Samyoung Việt Nam, trong biên bản làm việc với đoàn kiểm tra liên ngành ngày 21-8-2007 có ghi “Hiện nay công ty đang xin lại giấy phép kinh doanh mới, khi có giấy phép kinh doanh mới, công ty sẽ làm việc với cơ quan BHXH”. Như vậy cũng chưa biết khi đó công ty sẽ làm việc với cơ quan BHXH như thế nào?. Đây là số doanh nghiệp nợ dây dưa, trong đó nhiều đơn vị có số nợ từ các năm trước chuyển sang và từ đầu năm chưa đóng đồng nào, hoặc có đóng chỉ chiếu lệ được 20- 30 triệu đồng.  Ông Lê Việt Bắc- Phó giám đốc BHXH thành phố Việt Trì cho biết: “Đến hết tháng 8, trên địa bàn thành phố Việt Trì đã thu nộp được gần 42 tỷ đồng, trong những doanh nghiệp còn chây ỳ, dây dưa kéo dài có doanh nghiệp khi đoàn kiểm tra liên ngành đến làm việc thì hứa hẹn rất nhiều nhưng đến nay vẫn chưa nộp đồng nào… Nhưng cũng có những doanh nghiệp nộp tốt, thậm chí còn nộp vượt như Công ty Giấy Việt Trì, Bưu điện thành phố Việt Trì, Ngân hàng đầu tư và phát triển Phú Thọ, Công ty lâm sản XK và KD tổng hợp, Công ty May Hùng Vương”.

Một số cán bộ phòng thu BHXH tỉnh cho biết thêm: Có một số đơn vị còn nợ, chưa hoàn thành nộp BHXH, thậm chí từ năm trước chuyển sang, từ đầu năm chưa nộp đồng nào, hoặc nộp rất ít như: Công ty xây dựng số 25 (291,62 triệu đồng), Công ty CP Hạ tầng kỹ thuật Sông Hồng (673,7 triệu đồng), Công ty CP vật liệu và xây dựng Sông Lô (235 triệu đồng)… Qua kiểm tra, BHXH tỉnh đã đề nghị Sở LĐTB&XH tỉnh xử phạt 10 đơn vị chây ỳ không đóng BHXH, BHYT bắt buộc với mức phạt mỗi đơn vị từ 5- 10 triệu đồng theo Nghị định 113 của Chính phủ.

Có thể nói do nhiều nguyên nhân, trong đó có ý thức của chủ sử dụng lao động mà tình trạng nợ đọng BHXH trên địa bàn tỉnh đang diễn ra ở mức báo động. Điều đó đồng nghĩa với việc các chủ sử dụng lao động đã vi phạm Bộ luật Lao động và quyền lợi trực tiếp của hàng ngàn lao động bị ảnh hưởng. Bởi theo luật, nếu chủ sử dụng lao động không đóng BHXH thì người lao động không được ngành BHXH chi trả 3 chế độ và về lâu dài sẽ không được hưởng chế hưu trí hoặc mất sức sau thời gian cống hiến. Để bảo vệ quyền lợi cho người lao động, đề nghị các cơ quan chức năng tích cực vào cuộc thực hiện tốt công tác thông tin tuyên truyền về Bộ luật Lao động, Luật BHXH; tăng cường công tác thanh kiểm tra và kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Đồng thời khen thưởng, động viên khuyến khích và nhân rộng điển hình những đơn vị chấp hành tốt Luật Lao động và Luật BHXH. Cùng với các điều kiện khác, nên chăng cần có một chế tài đủ mạnh để ngành BHXH thực hiện tốt nhiệm vụ thu BHXH của mình.