Cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư" - Cái nôi nuôi dưỡng các "Gia đình văn hóa" 

PTO- Xây dựng đời sống mới” là một định hướng quan trọng của Đảng và Nhà nước ta. Ngày 4-3-1946 Bác Hồ đã kêu gọi: “Làm thế nào cho đời sống nhân dân ta được đầy đủ hơn, tinh thần được vui mạnh hơn”.

Nhằm đáp ứng yêu cầu của công cuộc đổi mới đất nước; vì mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”. Kế tục sự nghiệp xây dựng “Đời sống mới” của Chủ tịch Hồ Chí Minh, tháng 5-1995, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đã phát động trong toàn quốc cuộc vân động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống mới ở khu dân cư” nay là cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư” .

Đây là cuộc vận động cách mạng rộng lớn mang tính toàn dân, toàn diện – khơi dậy truyền thống đoàn kết, ý thức cộng đồng, vươn lên tự làm chủ cuộc sống bản thân, gia đình đến làm chủ cộng đồng, làm chủ xã hội. Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư” là thành tố quan trọng trong cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” do Đảng và Nhà nước phát động. Phương châm của cuộc vận động là: “Lấy sức dân, cùng Nhà nước chăm lo cuộc sống của nhân dân”- là điều kiện quan trọng, có ý nghĩa chiến lược đảm bảo cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước. Cụ thể hóa chủ trương: “Nhà nước và nhân dân cùng làm” ngay từ địa bàn khu dân cư.

Với 6 nội dung toàn diện, thiết thực: Đoàn kết giúp nhau làm kinh tế; chăm lo các gia đình có công với nước; phát huy quyền làm chủ ở cơ sở; xây dựng khu dân cư (làng) văn hóa và gia đình văn hóa; chăm lo sự nghiệp giáo dục, y tế, bảo vệ môi trường; xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở trong sạch, vững mạnh.

Với phương thức phối hợp và thống nhất hành động, Ủy ban MTTQ các cấp và các tổ chức thành viên của Mặt trận hướng mạnh về địa bàn dân cư, từng hộ gia đình. Xây dựng mỗi khu dân cư là một mặt trận đoàn kết, xây dựng mỗi gia đình no ấm, tiến bộ, bình đẳng, hạnh phúc, gia đình văn hóa.

Xác định rõ xây dựng gia đình văn hóa, khu dân cư(làng) văn hóa là nội dung quan trọng và thiết yếu của cuộc vận động, “góp phần làm cho văn hóa thấm sâu vào toàn bộ đời sống và hoạt động xã hội, và từng người, từng gia đình, từng tập thể và cộng đồng, từng địa bàn dân cư...” Ủy ban MTTQ tỉnh đã chủ động phối hợp với ngành văn hóa- thông tin cụ thể hóa chương trình hành động của MTTQ Việt Nam thực hiện NQTW 5(khóa VIII) về “Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”; tổ chức cho  nhân dân tìm hiểu, thảo luận các tiêu chí “Gia đình văn hóa” gắn với việc xây dựng và thực hiện các quy ước, hương ước ở từng làng, khu dân cư. Hàng năm ký cam kết và tổng kết thi đua vào dịp 18-11, ngày thành lập mặt trận dân tộc thống nhất Việt Nam.

Ủy ban MTTQ các cấp đã phối hợp với các tổ chức thành viên của mặt trật triển khai các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động xã hội phong phú cả về nội dung và phương pháp hoạt động: Thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, mừng thọ; phong trào ông bà, cha mẹ mẫu mực, con cháu hiếu thảo của hội người cao tuổi; phong trào “Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi” trong hội nông dân; phong trào “phụ nữ giúp nhau phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo; xây dựng cuộc sống mới” của hội phụ nữ; phong trào “Thanh niên lập nghiệp tuổi trẻ giữ nước” trong tổ chức đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh; phong trào “giúp đỡ công nhân lao động nghèo” trong tổ chức công đoàn; hội cựu chiến binh đã có nhiều hình thức “xóa nghèo” xây dựng gia đình hội viên CCB văn hóa hiệu quả cao... các phong trào đã tác động trực tiếp đến từng hộ gia đình, từng khu dân cư, góp phần giúp đỡ các gia đình phát triển sản xuất, xóa đói giảm nghèo; đẩy lùi tiêu cực, thói hư tật xấu và tệ nạn xã hội, làm lành mạnh môi trường xã hội, giữ gìn và phát huy các giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc và quê hương đất Tổ.

Giúp nhau phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, làm giàu hợp pháp là nhiệm vụ trọng tâm trong hoạt động của MTTQ và các tổ chức thành viên. Cùng với sự trợ giúp của Nhà nước, nguồn lực được huy động từ các quỹ xã hội “Quỹ vì người nghèo” “Quỹ đền ơn đáp nghĩa” quỹ “Nhân đạo” “Quỹ nghĩa tình đồng đội” “Quỹ hỗ trợ nông dân”... đã giúp cho hàng chục ngàn lượt hộ nghèo có vốn phát triển sản xuất, xóa đói nghèo vươn lên khá giả... góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo trong tỉnh là 2,5-3% hàng năm; giảm tỷ lệ hộ nghèo (theo tiêu chí cũ) từ 19,6% năm 2001, còn 4,9% vào năm 2005; phấn đấu từ 2006 đến 2010 mỗi năm giảm từ 4-4,5% (theo tiêu chí mới).

Cuộc vận động “Ngày vì người nghèo” xây dựng quỹ “Vì người nghèo” do Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam phát động từ năm 2000 đã được các cấp ủy Đảng, chính quyền, các cơ quan, đơn vị và nhân dân trong tỉnh tích cực tham gia. Với số thu quỹ hơn 12 tỷ đồng tiền mặt đã hỗ trợ hộ nghèo xóa nhà tạm, nhà dột nát, hỗ trợ vật tư, phân bón, học hành, khám chữa bệnh, và đến tháng 9-2005 đã xóa xong 4.560 nhà tạm, hoàn thành giai đoạn I chương trình xóa nhà tạm cho hộ nghèo trong tỉnh; từ năm 2006 đến nay tiếp tục được thực hiện với những nội dung và tiêu chí mới, phấn đấu hoàn thành chương trình giai đoạn II vào năm 2010.

Phát huy dân chủ, giữ gìn kỷ cương phát luật; xây dựng khu dân cư an toàn lành mạnh, không có tội phạm và tệ nạn xã hội là yếu tố quan trọng xây dựng gia đình văn hóa, khu dân cư văn hóa. Ủy ban MTTQ các cấp phối hợp tổ chức tốt tuyên truyền pháp luật trong cộng đồng dân cư; thành lập các nhóm nòng cốt; nhóm tự quản, tổ hòa giải. Phát động phong trào “Toàn dân đất Tổ tham gia phòng ngừa, tấn công, tố giác tội phạm”; xây dựng 1.700 tổ an ninh; 17.682 tổ tự quản, 2.087 tổ hòa giải hàng trăm hòm thư tố giác tội phạm và cung cấp hàng ngàn nguồn tin, giúp lực lượng chức năng điều tra, triệt phá hàng trăm vụ phạm pháp hình sự; cảm hóa hơn 400 đối tượng. Có trên 800 khu dân cư không có tội phạm, 2.053 khu dân cư không có tệ nạn xã hội được Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam biểu dương tại hội nghị tuyên dương khu dân cư tiên tiến tiêu biểu lần thứ II (năm 2004).

Trên cơ sở kinh tế phát triển, có thêm điều kiện đẩy mạnh các hoạt động đền ơn đáp nghĩa, nhân đạo từ thiện, giúp đỡ người già cô đơn, người tàn tật, trẻ mồ côi là nét đẹp truyền thống quý báu của dân tộc, của mỗi gia đình và cộng đồng. Trong nhiều năm liền nhân dân trong tỉnh đã tự nguyện tham gia xây dựng “Quỹ đền ơn đáp nghĩa”; xây dựng hàng trăm nhà tình nghĩa, 52 cơ quan, đơn vị đã nhận phụng dưỡng 85 mẹ VNAH từ 1997. Đến nay còn 22 đơn vị đang tiếp tục phụng dưỡng 30 mẹ VNAH với mức từ 200.000 - 500.000 đồng/tháng. Đóng góp xây dựng quỹ “Đền ơn đáp nghĩa” trên 18 tỷ đồng; trợ giúp hơn 5.000 hộ gia đình chính sách gặp khó khăn; 250/274 xã, phường, thị trấn làm tốt công tác thương binh liệt sĩ. Nhiều lớp học, cơ sở tình thương ở Việt Trì, Hạ Hòa, Thanh Ba... Mở rộng vòng tay giúp đỡ người tàn tật, trẻ mồ côi... nhiều gia đình đã tận tình chăm sóc người bất hạnh rủi ro... mà không hề tính toán; quyên góp ủng hộ đồng bào bị bão lũ, thiên tai hàng trăm triệu đồng. Phong trào “Tết vì người nghèo và nạn nhân chất độc màu da cam” đã giúp đỡ hàng ngàn hộ gia đình khó khăn có điều kiện đón tết, vui xuân cùng cộng đồng.

Đến nay, cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” nói chung và cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư” nói riêng đang bước sang một giai đoạn mới. Ban chỉ đạo các cấp được kiện toàn; hệ thống văn bản mới với những quy định mang tính khoa học và hiện thực đã được triển khai. Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đã có hướng dẫn mới về phối hợp tổ chức nhằm mở rộng và nâng cao chất lượng cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”.

Cuộc vận động xây dựng cuộc sống mới, xây dựng đời sống văn hóa trong tỉnh nói chung và ở mỗi địa bàn dân cư nói riêng là nhiệm vụ quan trọng, lâu dài, cần tiếp tục tổ chức thực hiện có hiệu quả hơn. Với 2.854 khu dân cư, trưởng ban công tác mặt trận đồng thời là trưởng ban vận động, được sự quan tâm đầy đủ của cấp ủy, chính quyền cơ sở, sự phối hợp đầy trách nhiệm của các tổ chức thành viên... cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư” được mở rộng và nâng cao sẽ góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội trong tỉnh.