Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XI:
Một bộ SGK và mở rộng chính sách cử tuyển

Tổng bí thư Nông Đức Mạnh trao đổi với các đại biểu trong giờ giải lao chiều 13-5. Ảnh : TTD.

Buổi thảo luận thứ hai chiều nay, 13-5 về Dự thảo Luật giáo dục (sửa đổi) tại kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XI tiếp tục sôi nổi với rất nhiều ý kiến xoay quanh chương trình và sách giáo khoa phổ thông, chính sách cử tuyển...

>> Hộ khẩu cản trở quyền bình đẳng trong cơ hội học tập
>> Bản tổng hợp ý kiến tiếp thu của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về Dự thảo Luật Giáo dục (sửa đổi).
>>  "Sẽ có những giải pháp đột phá xây dựng nền giáo dục" .

Chương trình và sách giáo khoa phổ thông: một bộ

Mở đầu cho buổi thảo luận chiều nay, ĐB Nguyễn Thị Mai Hoa (tỉnh Nghệ An) góp ý về chương trình giảng dạy và sách giáo khoa phổ thông. Theo ĐB Hoa, chương trình, sách giáo khoa mới đang triển khai thực hiện theo hình thức cuốn chiếu vậy liệu vài ba năm nữa, sách giáo khoa lại có thay đổi nữa hay không? Vấn đề quan trọng không phải là có một bộ SGK hay nhiều bộ SGK mà chất lượng bộ SGK như thế nào? Luật giáo dục (sửa đổi) nếu được thông qua thì sẽ có hiệu lực vào ngày 1-1-2006, như vậy nếu chọn phương án nhiều bộ SGK cho một chương trình giảng dạy thì liệu có xuất hiện kịp không? Kiểm định thế nào? Lựa chọn ra sao? Mặt khác, cơ chế hoạt động của Hội đồng thẩm định SGK cấp quốc gia rồi đây sẽ như thế nào để theo kịp tình hình phát triển chung của nền giáo dục đất nước và các nước trong khu vực, thế giới...

Ban soạn thảo dự án Luật giáo dục: Bộ trưởng Bộ giáo dục Nguyễn Minh Hiển trao đổi với Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa Giáo dục Thanh niên, thiếu niên và Nhi đồng Trần Thị Tâm Đan trong buổi thảo luận chiều 13-5-2005. Ảnh : TTD

Đại biểu Bùi Thị Trung Hà không nhất trí với việc có nhiều bộ SGK và Giám đốc Sở Giáo dục có quyền quyết định chọn một bộ phù hợp. Theo ĐB Trung Hà, điều này sẽ gây ra sự không thống nhất, khó quản lý, lãng phí và phát sinh tiêu cực không đáng có. Đại biểu Hà đề nghị nên để Bộ Giáo dục quy định chương trình chuẩn, khung và Bộ Giáo dục tổ chức thẩm định lựa chọn bộ sách phù hợp nhất và ban hành trong cả nước.

ĐB Nguyễn Văn Tuyết (tỉnh Yên Bái) cũng ủng hộ ý kiến chỉ nên có một bộ SGK chung nhất và thật chuẩn. Nếu Sở Giáo dục thay đổi giám đốc Sở, người giám đốc sau không sử dụng bộ sách của người tiền nhiệm thì giáo viên, học sinh cũng phải thay đổi sách theo, không kế thừa được; trong gia đình, người em không thể sử dụng sách cũ của anh, chị, sẽ rất lãng phí.

ĐB Nieng Kim Chang (tỉnh An Giang): "Tôi xin đề nghị trong Luật giáo dục sửa đổi này, vấn đề gì cần quy định cụ thể thì phải cụ thể. Bộ vẫn còn nợ những văn bản dưới Luật dù đã triển khai gần 6 năm".

ĐB Mạc Kim Tôn (Thái Bình) cũng tán đồng ý kiến chọn một bộ SGK duy nhất vì theo ông nếu dùng nhiều bộ SGK sẽ gây tốn kém, lãng phí và dễ bị ảnh hưởng bởi quyết định của các cá nhân. "Hiện nay, chúng ta chỉ mới dùng một bộ SGK mà các dụng cụ học tập đi kèm đã gặp nhiều khó khăn, nếu dùng nhiều bộ SGK thì tình hình sẽ phức tạp hơn nhiều". ĐB Nguyễn Thị Thành (tỉnh Hưng Yên) bổ sung thêm: "Cần thống nhất một bộ SGK cho một chương trình học trên cả nước. Quan trọng là chất lượng của bộ SGK như thế nào cho phù hợp".

ĐB Đỗ Phương Thảo (Hải Phòng) thì tán thành phương án nên sử dụng nhiều bộ SGK cho cùng một chương trình. Tất nhiên, những bộ SGK đó phải được soạn thảo dựa trên chuẩn mực nội dung cụ thể, phải được cân nhắc hết sức thận trọng và phải được Bộ trưởng đích thân duyệt.

Chính sách cử tuyển: Mở rộng hơn và cụ thể hơn!

Giáo sư Nguyễn Ngọc Trân (đại biểu tỉnh An Giang) đóng góp ý kiến trong buổi thảo luận về Luật giáo dục chiều 13-5. Ảnh : TTD

Về chỉ tiêu cử tuyển ở các địa phương, ĐB Nguyễn Thị Mai Hoa (Nghệ An) đưa ra thực trạng một số địa phương thực hiện việc cử tuyển không đạt, lý do để chất lượng đào tạo không cao là “chỉ cử chứ không tuyển” các em dân tộc ít người được cử đi học đóng tàu hay hoá chất thì không thích hợp.

ĐB Mai Hoa đề nghị Bộ quy định chỉ tiêu cử tuyển hàng năm dựa trên thực tiễn và xét duyệt phân bổ đối tượng được tuyển trên danh sách cử tuyển của địa phương, đồng thời phải có chương trình học riêng cho người được cử tuyển nhằm nâng cao chất lượng của đối tượng này. Theo ĐB Mai Hoa, nên có hẳn quy định chương trình cho đối tượng cử tuyển, tăng cường thời gian đào tạo để nâng chất lượng đào tạo. Đồng thời nên mở rộng đối tượng cử tuyển, thêm các đối tượng theo học từ những vùng đặc biệt khó khăn.

ĐB Nguyễn Ngọc Trân (tỉnh An Giang): "Chưa nên thông qua Luật Giáo dục (sửa đổi) mà chỉ nên thông qua Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật giáo dục... Chúng ta nói lý thuyết rất nhiều, nhưng hành mới là quan trọng. Cái gì chắc thì chúng ta mới làm. Cần cân nhắc, suy nghĩ kỹ hơn để không gây rối, kéo lùi nền giáo dục của chúng ta!"

ĐB Đinh Thị Nính (tỉnh Sơn La) cho rằng Dự thảo Luật giáo dục (sửa đổi) chưa có quy định nào mới trong chế độ cử tuyển, con em người dân tộc chưa được công bằng ở các vùng ưu tiên 1, 2, 3. ĐB Nính đề nghị đưa con em dân tộc ở các vùng 1, 2 ,3 được hưởng chế độ ưu tiên như các em dân tộc ở vùng sâu, vùng xa.

Đại biểu Y Luy Trang (tỉnh Kon Tum) đề nghị  quy định rõ đối tượng được ưu tiên, tạo điều kiện cho học sinh dân tộc thiểu số được theo học. Không chỉ ở những vùng kinh tế đặc biệt khó khăn mà cần ưu tiên cho cả dân tộc thiểu số ở các vùng thuận lợi. Mặt khác, trong chính sách học bổng dành cho học sinh trường chuyên biệt đề nghị bổ sung thêm trường Phổ thông dân tộc bán trú vào đối tượng được hưởng vì đây cũng là trường chuyên biệt. Điều này sẽ tạo điều kiện cho các học sinh yên tâm học tập và tạo nguồn học sinh tham gia dự thi đại học nhằm bỏ tình trạng mượn hồ sơ, hợp thức hoá đối tượng được cử tuyển trước đây.

Tiếp tục bàn về vấn đề học phí, các đại biểu đều tán đồng việc chỉ phải nộp học phí và lệ phí tuyển sinh. Tuy nhiên, ĐB Nguyễn Thị Mai Hoa (Nghệ An) cho rằng nếu quy tất cả các khoản đóng góp vào học phí thì không ổn và nên công bằng trong việc đóng học phí của học sinh. ĐB Lương Văn Cừ (tỉnh Đắc Nông) cho biết ngân sách nhà nước dành 18% cho giáo dục nhưng vẫn không đảm bảo cơ sở vật chất các trường, vậy lấy kinh phí đâu ra để phát triển giáo dục? Nhân dân sẵn sàng đầu tư học tập cho con cháu mình, đóng học phí là điều cần thiết nhưng đóng như thế nào? Và làm sao để không đóng những phí khác?

Trong buổi làm việc chiều 13-5, các đại biểu tiếp tục thảo luận về giáo dục mầm non, tên gọi các cấp, loại hình trường, có nên bỏ kỳ thi tốt nghiệp THCS, giáo dục thường xuyên...

Trong ngày 13-5, tổng cộng có 36 ý kiến phát biểu tại hội trường tập trung vào các vấn đề đã nêu trong trong báo cáo tiếp thu giải trình của Uỷ ban thường vụ Quốc Hội, các ý kiến đóng góp sẽ được Uỷ ban thường vụ Quốc hội tổng hợp, đưa ra phương án chỉnh lý và trình Quốc hội trong thời gian sớm nhất. Với những phương án có ý kiến khác nhau, Uỷ ban thường vụ Quốc hội sẽ gửi phiếu lấy ý kiến đến từng đại biểu và chọn phương án thích hợp dựa trên đa số phiếu của đại biểu. Phần thảo luận góp ý xây dựng dự thảo Luật Giáo dục kết thúc trong ngày 13-5.