Sử dụng nguồn nước hợp lý, đảm bảo vệ sinh

Ảnh minh họa

- Nước là nguồn tài nguyên thiên nhiên vô cùng quý giá đối với con người; nước dùng để sinh hoạt hàng ngày như tắm rửa, ăn uống, bảo quản các loại thực phẩm, dùng phục vụ cho việc sản xuất. Đặc biệt ngay trong cơ thể, mỗi chúng ta nước cũng chứa 70-75% trọng lượng cơ thể, nếu thiếu nước cơ thể chúng ta sẽ bị rối loạn các quá trình chuyển hóa chất. Mặc dù nước quan trong như vậy nhưng không phải nguồn nước nào chúng ta cũng sử dụng được mà chỉ sử dụng nguồn nước sạch. Nước như thế nào là nguồn nước sạch? Nước sạch là nước không có mùi, không có vị lạ, không chứa các mầm bệnh và các chất độc hại.

Đối với bà con vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc trên địa bàn tỉnh ta phần lớn là dùng nước giếng khơi để ăn uống, sinh hoạt. Theo đánh giá của các nhà chức năng thì phần lớn giếng khơi không đạt tiêu chuẩn vệ sinh: Giếng đào quá cạn, giếng không xây thành, không có nắp đậy, giếng làm gần chuồng chăn nuôi gia súc, gần nhà vệ sinh, gần hố nước thải, thậm chí có giếng được đào sát mép ruộng lúa nước (dùng gáo múc nước chứ không phải sử dụng đến gàu).

Khi mùa mưa về, những chiếc giếng đào ở nơi thấp trũng bị nước ngập đục ngầu và dơ bẩn. Đấy là do các chất bẩn trên bề mặt đất như phân người, phân gia súc, gia cầm bón ruộng, rác rưởi tràn vào mang theo những mầm bệnh mà mắt thường chúng ta không nhìn thấy được. Sự ô nhiễm nguồn nước sẽ gây ra các bệnh ngoài da: Ghẻ, hắc lào; các bệnh truyền nhiễm: Ỉa chảy, đau mắt, giun sán và một số bệnh đường tiêu hóa.

Hiện nay, không chỉ đồng bào dân tộc mà còn rất nhiều hộ gia đình vẫn giữ tập quán chăn thả rông gia súc, gia cầm; nuôi gia súc, gia cầm dưới sàn nhà, số hộ có chuồng gia súc, gia câm thì hầu như không hợp vệ sinh. Trong khi đó thói quen sinh hoạt bừa bãi của một số bà con nông dân như đi làm nương rẫy không cần mang theo nước uống khi khát thì xuống sông suối uống rồi tranh thủ nghỉ giải lao, rửa tay chân cho mát. Khi đi đại tiểu tiện họ cũng ra rìa sông, rìa suối để giải quyết. Vào mùa khô, không kể già trẻ gái trai đi làm nương rẫy về liền tạt xuống sông, suối tắm rửa, nhiều khúc sông, đoạn suối người và trâu bò cùng tắm chung. Một số người khi đi làm nương rẫy mang theo chậu quần áo bẩn khi ra đồng để tranh thủ xuống suối giặt, phơi trên những cành cây. Việc sử dụng nguồn nước không hợp vệ sinh không những gây ảnh hưởng đến sức khỏe của bản thân mà còn ảnh hưởng cả đến sức khỏe của thế hệ tương lai.

Để có nguồn nước sạch đảm bảo hợp vệ sinh, cần chú ý đến việc xây dựng hệ thống giếng và sử dụng các nguồn nước, cụ thể, theo hướng dẫn sử dụng nguồn nước sạch của Cục Y tế dự phòng- Bộ Y tế.

Đối với nước mưa: Trước mùa mưa cần rửa sạch máng, dụng cụ chứa nước; trong vòng 10-15 phút đầu của trận mưa chúng ta không lấy nước; dụng cụ chứa nước phải có nắp đậy; nên lắp vòi hoặc dùng gàu sạch để lấy nước. Đối với giếng khơi: Nên đào giếng cách xa nhà, chuồng nuôi gia súc, gia cầm, nhà vệ sinh, hố rác ít nhất 10m; thành giếng xây cao 0,8m; giếng phải có nắp đậy; sân giếng dốc về phía rãnh thoát nước; rãnh thoát nước phải có độ dốc để tránh nước đọng gây mất vệ sinh và sinh ra ruồi muỗi, giun sán; nên lát nền sân giếng gạch hoặc xi măng; có cọc hay giá để treo dụng cụ múc nước.

Đối với giếng khoan: Lấy nước từ các mạch nước ngầm sâu 20m trở lên, nên khoan giếng xa nhà vệ sinh, hố rác, chuồng nuôi gia súc xây sân giếng và rãnh thoát nước để tránh ô nhiễm nguồn nước; nên có hàng rào, bể chứa nước để sử dụng nước thuận lợi, tiết kiệm.

Máng nước lần (nước tự chảy): Nguồn nước được lấy từ khe núi đá, mạch lộ thiên dẫn về thôn bản, nhà dân bằng máng nước (máng nước có thể bằng thân cây tre, nứa, cau, ống nhựa); máng dẫn nước phải kín để tránh lá cây, bụi bẩn, phân súc vật rơi vào làm ô nhiễm nguồn nước; nên xây một bể lọc nước từ đầu nguồn rồi đặt hệ thống ống dẫn vào thôn buôn.

Để giữ gìn sức khỏe của bản thân và mọi người xung quanh, mỗi người cần có thói quen sử dụng nguồn nước sạch, có ý thức giữ gìn, bảo vệ nguồn nước và sử dụng nguồn nước tiết kiệm.