Nhớ về người liệt sĩ ấy 

PTO- Lan man trong dòng suy tưởng, tôi lần giở những báo cáo, những bản thành tích, những bài viết trên các trang báo (kể cả Trung ương và địa phương) về tấm gương hy sinh của liệt sĩ Đỗ Kim Thành ngày nào mà lòng bồi hồi xúc động. Hồi ấy là trung tuần tháng 12, năm Giáp Tuất (1994), thời tiết se se lạnh, từng đợt gió mùa đông bắc tràn về đem theo cái lạnh, cái buốt “ớn” tận xương tủy. Thực hiện chủ trương của Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an), Giám đốc Công an tỉnh đã quyết định mở một đợt cao điểm phát động quần chúng tấn công tội phạm, bảo vệ cho nhân dân vui đón tết, đón xuân.

Giống như nhiều đợt ra quân trước kia, mục tiêu, yêu cầu đều rõ, đối tượng, địa bàn cũng được xác định rất rõ. Truy bắt các đối tượng truy nã là một nhiệm vụ quan trọng mà lực lượng Cảnh sát hình sự là lực lượng chủ công, mũi nhọn. Đỗ Kim Thành cùng đồng đội vui vẻ lên đường. Chuyến công tác lần này, anh lại vào Thanh Sơn. Chả là mấy năm qua anh gắn bó với huyện vùng cao yêu dấu đó. Những cái tên Minh Đài, Văn Luông, Võ Miếu... đã trở nên quen thuộc. Vì mỗi con người, mỗi cánh rừng, ngọn cỏ, con đường nơi đây đã gắn bó với các anh không chỉ bằng thời gian mà còn đượm cả mồ hôi và nước mắt.

Ngày 14-12 vừa đặt chân tới huyện, Thành và trung úy Nguyễn Tiến Dương, một trinh sát cùng đi, được sự giúp đỡ của quần chúng đã bắt gọn 2 đối tượng truy nã là Nguyễn Văn Khôi, can tội tàng trữ, mua bán vũ khí trái phép và Nguyễn Đình Xuân, can tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản XHCN.

Theo dự kiến trong ngày, Thành trở về Việt Trì đón vợ và các con về quê (xã Mạn Lạn, huyện Thanh Ba) để giỗ bố đẻ, bởi trước lúc chia tay, anh đã hứa với các con, còn hẹn có cả quà khi trở về nhà: Nhưng khi  anh nhận được nguồn tin do cơ sở cung cấp có một số đối tượng truy nã trong tỉnh đang cấu kết với đối tượng địa phương để hoạt động phạm pháp. Thành đã quyết định ở lại huyện.

Ngày 15-12 thật lắm việc.

Buổi sáng, các anh bàn kế hoạch vây bắt đối tượng với Công an xã Minh Đài; đang chuẩn bị đi Văn Luông thì buổi trưa xảy ra vụ đâm chém nhau tại xã Minh Đài làm anh Nguyễn Văn Nuôi bị thương, gây án xong đối tượng bỏ trốn.

Thành và Dương cùng địa phương khẩn trương tổ chức cấp cứu cho anh Nuôi và truy bắt đối tượng. Hai giờ sau các thủ phạm của vụ đâm, đánh nhau bị bắt.

Bàn giao đối tượng và công việc còn lại cho Công an huyện Thanh Sơn. Các anh tiếp tục lên đường tới xã Văn Luông, cách Minh Đài khoảng 6 km đường rừng để thực hiện nhiệm vụ.

Tới địa bàn, Dương bị cảm lạnh, lên cơn sốt rét li bì, chỉ còn mình Thành với ngổn ngang bao việc. Vừa cùng Công an xã Văn Luông thuốc thang chăm sóc cho Dương, vừa cùng cơ sở triển khai kế hoạch vây bắt đối tượng.

22h30' cùng ngày, Chủ tịch xã Minh Đài đến báo tin có 2 chiếc thuyền đi dọc Sông Bứa, nghi có hoạt động phạm pháp (đây là đoạn sông địa bàn phức tạp nên vẫn thường xảy ra trấn lột, trộm cướp, buôn bán gỗ, trốn thuế...). Sau khi hội ý chớp nhoáng đội hình được chia thành 2 mũi. Một mũi do Thành dẫn đầu. Trời lúc này mưa phùn, gió rét, đêm cuối năm rét thấu xương. Đến địa phận giáp danh, phát hiện thấy có 2 chiếc thuyền, Thành hô to:

- Chúng tôi là Công an, yêu cầu thuyền vào bờ để kiểm tra.

Phát hiện thấy có lực lượng đuổi bắt, 2 thuyền bỏ chạy theo 2 hướng. Thành liền bắn súng cảnh cáo nhưng họ cố tình làm ngơ và tìm cách chống trả. Bất chấp hiểm nguy, không chần chừ, do dự, Thành lội ào xuống sông, đón đầu bắt đối tượng. Biết không còn con đường nào khác, từ trên thuyền thủ phạm đã dùng ắc quy và bộ 4 chiếc cần kích điện cắm xuống dòng nước. Do bất ngờ, lại gặp tình huống khó lường, Đỗ Kim Thành anh dũng hy sinh.

Nghe tiếng súng nổ, quần chúng nhân dân và lực lượng Công an xã đổ ra sông kịp thời vây bắt các đối tượng. Bọn chúng là các tên: Nguyễn Tiến Hải, Nguyễn Tiến Hùng đều trú quán ở xã Sơn Hùng, huyện Thanh Sơn... Thế là Thành không còn nữa để về cùng mẹ già, vợ, các con, các em tổ chức ngày giỗ bố. Người cha thân yêu mà anh vẫn hằng ngưỡng mộ, tôn kính. Ông mất cách đây mấy chục năm, khi ấy, anh em Thành còn nhỏ. Và suốt bao năm qua, anh là người trụ cột, gánh vác trách nhiệm chính trong gia đình lớn cùng với người mẹ già có mái tóc bạc phơ. Buổi sáng thứ 7, ngày 17-12 tức là 1 ngày sau khi Thành hy sinh, tôi cùng anh Nguyễn Văn Bình, Thiếu tá, Phó trưởng phòng Cảnh sát hình sự (nay anh Bình là Thượng tá - Trưởng phòng PC15, Công an tỉnh Phú Thọ) và một vài anh em về quê Thành. Trời  mưa, đường khó đi, men theo con đê ven sông Thao là tới quê hương anh, cách thị xã Phú Thọ khoảng 15km.

Tại trụ sở Uỷ ban xã Mạn Lạn, anh Bình gặp mấy anh lãnh đạo chủ chốt, tranh thủ thống nhất một số công việc cần xử lý gấp để ổn định tình hình gia đình. Ở đây chúng tôi được nghe, được kể từ chính những người bạn của anh, giờ đang đảm trách nhiệm vụ tại địa phương.

Chủ tịch xã Mạn Lạn tâm sự: Cách đây gần 1 tuần, bọn tôi vừa ngồi uống rượu với nhau. Thỉnh thoảng về quê, Thành vẫn tới thăm tụi tôi luôn. Thành hơn tôi 1 tuổi. Anh ấy sống tốt lắm, tình nghĩa lắm.

... Tốt nghiệp cấp III, Thành vào học trường Sư phạm 10+3 của tỉnh và trở thành thầy giáo. Anh những mong nối nghiệp người cha - cũng là một thầy giáo  và góp một phần nho nhỏ vào sự nghiệp “trồng người” tại quê hương.

Năm 1976, theo yêu cầu của ngành Công an, anh được bổ sung về làm giáo viên Trường phổ thông công nông nghiệp - Bộ Nội vụ.

Năm 1985, anh chuyển về công tác tại địa phương và được phân công về đội đặc nhiệm - phòng Cảnh sát hình sự. Thế là xếp bút nghiên, rời bục giảng, tạm biệt lớp học trò trẻ trung, nghịch ngợm, nhưng thương yêu mến người thầy giáo trẻ quê miền Đất Tổ, anh trở thành người lính đối mặt với tội phạm hình sự.

Dù ở môi trường nào hay bất kỳ được giao nhiệm vụ gì, anh luôn có mặt. không hề kêu ca, phàn nàn, thoái thác, so bì, cố gắng tìm mọi cách để hoàn thành tốt nhiệm vụ. Mặc dù ai cũng biết, “lính” hình sự là vất vả nhất. Vả lại, xung quanh mình còn ngổn ngang bao nỗi vấn vương: Gia đình,bạn bè,  chuyện nhà cửa, cơm áo, gạo tiền... Đó thực sự là những trăn trở đời thường.

Kể từ năm 1985 đến ngày Thành hy sinh (15.12.1994), Đỗ Kim Thành tham gia khá nhiều chuyên án truy bắt đối tượng nguy hiểm, có lệnh truy nã (hầu hết bọn chúng có vũ khí nóng). Nào là cùng anh em bắt tên Lý, tên Thường, tên Sinh... những đối tượng chuyên sử dụng vũ khí hoạt động khắp Lào Cai, Tuyên Quang, Việt Trì...; có tên đã bị Tòa án nhân dân xử tử hình,  bắt tên Bùi Tiến Ba theo chỉ đạo của Tổng cục Cảnh sát, Bộ Công an. Vụ này các anh kiên trì phục kích 11 tháng liền tại địa bàn huyện Cẩm Khê (một huyện miền núi của tỉnh). Bắt hắn, các anh thu 1 súng AK, 50 viên đạn, đảm bảo an toàn tài sản, tính mạng của nhân dân trong vùng. Chúng còn là những: “Thịnh đại bàng” trên sông Hồng; “Chủ tịch trên sông Lô Đỗ Duy Thà”. Những đối tượng một thời khét tiếng lần lượt sa lưới trong sự hiệp đồng chiến đấu của các lực lượng, mà trận nào Thành cũng  có mặt. Mỗi vụ, mỗi việc đòi hỏi ở anh sự mưu trí, khéo léo, chiến đấu dũng cảm để giành chiến thắng.

Một số chiến sĩ thuộc đội đặc nhiệm - Cảnh sát hình sự Công an tỉnh. Nơi anh sống và chiến đấu cho biết: “Chúng em đi công tác với anh Thành thì rất yên tâm. Bao giờ anh cũng nhận phần khó khăn, gian khổ về mình và những thuận lợi cho bạn”.

Thành sống giản dị, khiêm tốn, lành mạnh, rất mực thương yêu vợ, con.

... Hai gian nhà tập thể được thanh lý nằm sâu trong ngõ nhỏ, khu vực đồi Lâm Thắng (thuộc C.ty Dệt Vĩnh Phú). Nơi ấy, chị Đỗ Thị Thụ - vợ Thành và 2 con đang sinh sống. Vợ anh thường thiếu việc làm, thu nhập thấp. Tất cả trông vào đồng lương cơ bản nên cũng khá vất vả. (Sau ngày anh Thành hy sinh, vợ anh được Công an tỉnh bố trí vào làm việc trong ngành Công an và 3 mẹ con chị Thụ cũng về ở trong ngôi nhà do Công an tỉnh cấp, gần trụ sở Công an tỉnh (cũ)). Ngày nghỉ, tranh thủ về nhà, Thành muốn làm tất cả mọi việc để bù lại những ngày vắng nhà. Mấy anh cùng đơn vị còn kể: Chính bộ giảm xóc chiếc xe kích anh đang dùng, đơn vị cũng bỏ tiền ra sắm sửa. Vừa phục vụ công tác cho anh và cũng giúp đỡ anh một phần khó khăn.

Những tấm Huân chương chiến công, Bằng khen của Chủ tịch nước, của Bộ nội vụ, của tỉnh như ghi nhận những đóng góp của Thành trong sự nghiệp bảo vệ an ninh trật tự trên quê hương đất Tổ trung du. Năm 1995, liệt sĩ Đỗ Kim Thành được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Đó không chỉ là vinh dự cho Thành và gia đình mà còn là niềm tự hào cho cả lực lượng Công an Phú Thọ.