Hạ Hòa oằn mình trong lũ dữ

Đê Đồng Bầu bị vỡ gây úng lụt  tại các xã ven ngòi Lao.

(PTĐT) Do ảnh hưởng của cơn bão số 7, trong hai ngày 27 và 28/9, mưa lớn trên diện rộng đã gây ra lũ quét trên ngòi Lao thuộc huyện Yên Lập - Hạ Hòa, ngòi Me huyện Yên Lập - Cẩm Khê và trên các suối thuộc sông Bứa huyện Thanh Sơn. Đặc biệt, vào lúc 2 h sáng ngày 28/9 tại ngòi Lao nước lớn từ đầu nguồn đổ về gây lũ quét tràn toàn bộ tuyến đê hữu và tả, riêng tuyến đê hữu ngòi Lao bị vỡ; nước nhanh chóng tràn vào khu vực dân cư, nhấn chìm hàng ngàn hécta hoa màu cùng với nhà cửa, tài sản của người dân 5 xã Vô Tranh, Chuế Lưu, Bằng Giã, Văn Lang và Minh Côi (đều thuộc huyện Hạ Hòa). Ngay khi thiên tai xảy ra, các đồng chí lãnh đạo tỉnh, huyện hạ Hòa và các ngành chức năng đã có mặt kịp thời cùng lực lượng quân đội, công an chung sức cứu nạn và khắc phục hậu quả.

• Đê đã vỡ rồi

Di dời tài sản của dân đến nơi an toàn.

Nhận được tin báo của anh bạn bên Chi cục PCLB tỉnh, từ Việt Trì chúng tôi vội lên đường. Mưa, gió ràn rạt táp vào người tê buốt. Suốt cả đoạn đường từ Cẩm Khê về Hạ Hòa, đến đâu chúng tôi cũng được nghe thông tin: Đê đã vỡ rồi. Trời vẫn mưa nặng hạt, gió quất từng hồi, quốc lộ 32C nhiều đoạn... nước ngập ngang bánh xe. Đến địa phận xã Minh Côi, nhìn đâu cũng mênh mang là nước. Cả một vùng trước đó hoa màu trù phú, nhà cửa san sát nay ngập trong biển nước. Những khu gò, đồi bị nước chia cắt biến thành từng ốc đảo nhỏ, hàng trăm căn nhà, ngọn cây... ngoi ngóp như những cánh tay đang cầu cứu! Đến địa phận Văn Lang, nước vẫn một mầu trắng xóa. Đình nghè Văn Lang, trường học, nhà dân ngập sâu trong nước hàng mét. Để lấy đường cho xe qua, người ta đã đắp hàng trăm bao tải cát thành 2 hàng dọc bên đường, ngăn không cho nước ngập vào giữa đường tạo thành 1 lối đi vừa đủ cho 2 xe tránh nhau. Đến đầu cầu ngòi Lao, lối rẽ vào UBND xã Bằng Giã phấp phới ngọn cờ của Hội Chữ thập đỏ, Đại bản doanh dã chiến của Ban chỉ huy phòng chống lụt bão huyện Hạ Hòa đặt tại nhà một người dân. Ông Lê Văn Chí - Phó Chủ tịch UBND huyện Hạ Hòa cho biết: "1h30 phút sáng, nhận được thông tin nước tràn đê ngòi Lao, 2h đoạn đê thứ nhất dài 150m bị vỡ, 5h sáng đoạn đê thứ 2 dài 50 m không chịu được nước lớn để mặc cho lũ thổi bay. Ngay khi nhận được thông tin, toàn bộ lãnh đạo chủ chốt của huyện đã có mặt tại vùng lũ chung sức cứu nạn và khắc phục hậu quả. Tuy nhiên, do mưa to, nước lớn, đêm tối và phần lớn thuyền nhỏ của người dân đã bị lũ cuốn trôi nên mọi cố gắng lúc đó đều là... vô vọng. Lũ lớn cộng với vỡ đê đã làm 84 căn nhà bị ngập, 6 nhà bị trôi, 25ha hoa mầu chìm trong biển nước trắng... Lũ quét cũng làm trên 200 người dân của khu khu 8 và khu 9 (làng Thao Hà) xã Bằng Giã bị mắc kẹt, phải tạm trú trên mái nhà, ngọn tre. Đến 7h sáng, Bộ chỉ huy quân sự tỉnh đã huy động 2 ca nô, 1 xuồng máy, 2 xe tải, 2 xe con, Sư đoàn 316 quân khu 2 đã tăng cường 200 bộ đội; công an tỉnh tăng cường 2 xuồng máy phối hợp với lực lượng địa phương thực hiện công tác cứu hộ cứu nạn. Đến 13h ngày 28/9, toàn bộ các hộ dân thuộc các xã Bằng Giã, Văn Lang, đã được cứu hộ đảm bảo an toàn". Trực tiếp chỉ đạo công tác cứu nạn tại Bằng Giã, Chủ tịch UBND tỉnh Ngô Đức Vượng chỉ đạo huyện Hạ Hòa và các ngành chức năng cần nhanh chóng hàn khẩu tuyến đê, triển khai công tác tiêu úng, di rời người già và trẻ nhỏ tới nơi an toàn. Trước mắt phải lo nơi ăn chốn ở cho người dân, về lâu dài phải tính đến vấn đề vệ sinh môi trường, nhất là không để dịch bệnh phát sinh. Ngay sau đó, 150 thùng mỳ tôm, 6 tạ gạo và thuốc men, viên sát trùng nước đã được chuyển đến ứng cứu trước mắt cho người dân. Đoàn công tác của Cục đê điều cũng đã lên thị sát tình hình và triển khai các bước lên phương án hàn khẩu đoạn đê vỡ. Ban chỉ huy PCLB tỉnh cũng đã huy động 1.500 bao tải, trên 800m² bạt chắn sóng và lực lượng tự vệ địa phương triển khai phương án chống tràn đê tả ngòi Lao.

15h ngày 28/9, nước đã bắt đầu rút, chúng tôi theo dòng người về làng

Trở về sau cơn lũ.

Thao Hà - nơi bị thiệt hại nặng nề nhất của cơn lũ đêm hôm qua. Hàng trăm nóc nhà dọc theo triền đê dần hiện lên theo con nước rút. Thuyền đã trôi gần hết; nhà cái trôi, cái đổ, cái ngập; nước vẫn réo ào ào và mấp mé mặt đê nên  nhiều người vẫn đứng dọc triền đê, đôi mắt nhìn xa xăm, buồn rười rượi... Lên chiếc thuyền máy của hai anh em anh Minh (một trong 9 hộ trong làng bị trôi mất nhà) chúng tôi tiến sâu vào nơi mà đêm qua là nơi "rốn" lũ. Cảnh vật xác xơ đến nao lòng. Những hàng cây, những ngôi nhà vẹo vọ sau cơn lũ như có thể trôi đi bất cứ lúc nào. Anh Minh nói trong nỗi bàng hoàng: "Anh em tôi không ngờ mình còn có thể sống được trên đời. Lũ đến, bỏ nhà hai anh em ra trông thuyền. Đã chằng buộc kỹ lắm rồi mà vẫn bị nước giựt tung ra khỏi rặng tre và cuốn trôi. Trong đêm tối, thuyền cứ thế phăm phăm phóng ra cửa sông Hồng. may mà vướng được vào bụi tre ngay trước mố cầu ngòi Lao.... Chống chọi với lũ như thế gần 5 tiếng, sáng hôm nay được mấy anh bộ nội dùng ca nô cứu lên bờ. Nếu không thì...".Lặng lẽ giăng lưới ngay trong... sân nhà mình, anh Nguyễn Văn Thắng (hàng xóm của anh Minh) như vẫn chưa hết bàng hoàng kể tôi nghe trong khi người vẫn run lên vì đói và rét: Lũ về nhanh quá! Hơn 30 năm làm nghề sông nước, tôi chưa bao giờ chứng kiến cơn lũ nhanh và mạnh như thế này. 10h đêm nước vẫn ở lòng ngòi, 11h đêm bắt đầu tràn lên bờ, 11h30 nước vào nhà, 12h chiếc giường nhà tôi chìm trong nước và 1h sáng ngang mái nhà, lúc sau tràn mặt đê. Chỉ kịp đưa vợ con đi sơ tán, tôi ở lại giữ nhà nhưng rồi nhà cũng bị ngập, đồ đạc bị cuốn trôi. Là dân sông nước nhưng lũ lên hanh đến bất ngờ, các nhà bị chia cắt hoàn toàn không thể ứng cứu được cho nhau. 2h thì một phần nhà tôi bị đánh sụp. Lặn qua bếp nhà bên cạnh, lựa theo dòng nước, một mình ngồi trên nóc nhà hàng xóm, đến tận 8 giờ sáng mới được ứng cứu...". Chưa dứt lời, anh lại lặng lẽ chèo thuyền đi, bên bờ kia, chị Hoàng Thị Lư, vợ anh, nước mắt chảy dài hòa lẫn nước mưa, thẫn thờ nhìn vào ngôi nhà của mình giờ đã bị lũ đánh trống hoác, ngập sâu trong nước hàng mét. Bên trái, bên phải, đằng sau và gần như khắp cả khu 8, khu 9 nhà ai cũng đang ngập như thế...

• Tình người trong lũ

Nỗi buồn của người dân Thao Hà khi bị lũ cuốn sạch tài sản.

Đêm sập xuống rất nhanh, tiếng côn trùng rền rĩ khiến cho cảnh vật càng thêm hoang tàn, lác đác một vài nhà sát mặt đê đồng Bầu của Thao Hà đã đỏ đèn. Một chiếc thuyền câu của gia đình ông bà Bình Cầu (người cùng xã nhưng khác làng) lặng lẽ đi đến từng nhà chia cơm cho bà con. "Một miếng khi đói bằng một gói khi no", nhai vội miếng cháy trong miệng, bà Vương Thị Thảo cho biết: "Trong hoạn nạn mới biết tình làng nghĩa xóm thể hiện đẹp đẽ và sâu đậm tình người như lúc này. Nhà bác Bình đây nhà cũng bị ngập như chúng tôi nhưng mà vẫn giữ được lúa gạo, thấy bà con đói và mệt mỏi nên trưa và tối nay vợ chồng bác ấy nấu nồi cơm rồi đi chia cho bà con. Vẫn chỉ là rau mắm thôi, nhưng cao hơn là tình người mấy chú nhỉ...". Còn chị Nguyễn Thị Loan thì cho biết: Nước lên, người già và trẻ em được ưu tiên đi sơ tán trước. Có thuyền thì đi thuyền, không có thuyền thì hai ba người đàn ông bồng một cụ già, em, nhỏ lội qua dòng nước lũ đưa lên triền đê. Những gia đình có nhà cao, vững chắc; ngay cả những gia đình buôn bán ngoài đờng quốc lộ không ngần ngại đón người già, em trẻ đến trú ngụ ở nhà mình". Ngay khi chúng tôi ra hỏi mua mấy gói mỳ tôm ở những hàng quán đầu làng,  cô chủ quán vẫn chỉ lấy bằng giá mọi ngày.

8 h đêm, chúng tôi rời  Thao Hà để về Việt Trì, những cán bộ chiến sỹ của Ban chỉ huy quân sự huyện Hạ Hòa, công an huyện Hạ Hòa vẫn đang cần mẫn giúp dân dọn lại nhà cửa và tuần tra kiểm soát lũ, bảo đảm an ninh. Anh Chí - Phó Chủ tịch UBND huyện, anh Thái - Trưởng phòng Kinh tế huyện, anh Trần Cao - Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ huyện và lãnh đạo các ngành chức năng của huyện, người thường trực tại Ban chỉ huy dã chiến, người đi kiểm tra, đôn đốc công tác khắc phục hậu quả, người sang phối hợp với Bộ Chỉ huy quân sự  và Công an tỉnh Yên Bái đang làm lán trại bên cầu ngòi Lao tìm kiếm, trục vớt những học sinh xấu số của trường nọi trú Văn Chấn Yên bái bị lũ cuốn, trôi theo ngòi Lao về sông Hồng. Đưa chúng tôi bản thống kê thiệt hại viết vội anh Chí cho biết: Tính đến 18h ngày 28/9, tại 6 xã: Vô Tranh, Lang Sơn, Chuế Lưu, Bằng Giã, Văn Lang và Minh Côi, mưa lũ đã làm 121 ha lúa, 75 ha màu và 420ha cây trồng khác mất trắng. 53 tấn lúa gạo bị trôi, 54 ao cá bị tràn với số lượng cá nuôi bị trôi ước trên 55 tấn; trâu, bò, lợn, gà bị trôi 7 tấn. Mưa lũ cũng làm trôi 21 ngôi nhà, ngập 401 ngôi nhà, hư hỏng 36 ngôi; nhiều trường học, trạm y tế, UBND xã  vẫn bị ngập sâu trong nước. Tổng thiệt hại ước tính 5 tỷ đồng. Rất may, thiệt hại về người không xảy ra. Tuy nhiên hiện nay do nước dâng cao và chảy xiết, cả  2 tuyến đường vào xã Vô Tranh đều bị tắc. Hiện còn một số khu hành chính của xã Vô Tranh chưa liên lạc và thống kê được thiệt hại. Huyện Hạ Hào đã phải rút ngắn ngày làm việc thứ 2 đại hội đảng bộ huyện để các đồng chí lãnh đạo chủi chốt của huyện tập trung chỉ đạo chống lũ và khắc phục hậu quả sau lũ.

Trời lại mưa rả rích, chiếc xe máy của chúng tôi lặng lẽ vút đi trong màn đêm dày đặc. Văng vẳng bên tai tiếng người dân thông báo với nhau. Nước trên Yên Bái lại về.