Xung quanh việc chặt phá cây bản địa thuộc DA661 ở Thanh Sơn:

Rừng núi Quyền đang bị "rút ruột"?

                                               Phóng sự của Thúy Hằng 

(PTĐT) Hiện nay, ở huyện Thanh Sơn đang diễn ra tình trạng một số chủ rừng  "ngang nhiên" chặt phá cây bản địa thuộc chương trình 327 trước kia- nay là DA661 chỉ để bán với giá 140 nghìn đồng/m3 củi tạp. Hiềm một nỗi, trồng được 1 ha cây bản địa vất vả ngày đêm, số cây sống chiếm 80%, vậy mà sau 7 năm, một số chủ rừng được phép hưởng lợi từ cây kinh tế cũng "tiện thể"... cho luôn cây bản địa đi theo. Lợi ích trước mắt không đáng  kể,  song về lâu dài có nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường, sinh thuỷ tạo nguồn nước cung cấp cho phát triển nông nghiệp. Trách nhiệm này thuộc về ai khi DA 661 thuộc chương trình trồng 5 triệu ha rừng của Chính phủ lại bị chính người "cha nuôi" rút ruột!

   

•  Khi chủ rừng ... coi thường lâm luật.

          Chúng tôi có mặt tại khu vực núi Quyền, (xóm Quyết Tiến, xã Địch Quả huyện Thanh Sơn). Chủ rừng Nguyễn Tiến Khoa- người "cha nuôi" của hơn 30 ha rừng phòng hộ đã tự tay mình "hạ gục" và "hoả táng" 9,3 ha rừng thuộc chương trình 327 chuyển sang rừng DA661. Hỏi về việc này, ông Khoa phân trần :"Người ta làm mãi có sao đâu, đến lượt mình lại bị phạt. Đấy như 3 anh em nhà Hồ C.T...  cũng đốt hơn 4 ha mà chẳng ai biết. Cũng mới đầu năm đây thôi, ông Triệu T. C  còn đốt hơn 1ha mà không sao cả. Tôi làm theo lại bị bắt, xã lập biên bản phạt cảnh cáo 500 nghìn đồng, DA661 còn thu hồi lại tiền quản lý bảo vệ năm 2004 là 500 nghìn đồng..."

             Được biết, Chương trình trồng 5 triệu ha rừng của chính phủ nhằm phủ xanh đất trống đồi núi trọc tại các khu vực phòng hộ bằng việc đầu tư về cây giống bản địa, kinh tế và công chăm sóc cho các chủ rừng là 50.000 đồng/ha. Sau một chu kỳ các chủ rừng được hưởng lợi từ cây kinh tế đồng thời tái đầu tư. Tuy nhiên, hiện nay một số chủ rừng ở huyện Thanh Sơn lại không làm như vậy mà họ "khai thác trắng" hoặc "tỉa" dần cây bản địa. Theo như lời của người dân ở xã Địch Quả thì đã có nhiều hộ làm như vậy nhưng không bị chính quyền địa phương hay lực lượng kiểm lâm xử lý nên dẫn đến tình trạng người dân thi nhau… chặt phá. Anh Phiến Hoà,  người cùng khu cho biết:" Nhà ông Khoa vừa rồi bị đội quản lý rừng đầu nguồn phát hiện vì diện tích cháy lớn, chứ còn nhiều vụ từ 1ha đến 4ha thì không phát hiện được. Họ chẳng sợ ai, cứ "đánh cả cụm" cây bản địa rồi chở bằng xe trâu đem đi bán mà chính quyền cũng không hay(?). Cái nhà ông Khoa này bán đất lâm nghiệp cho ông Trần Xuân Tình và ông Nguyễn  Văn Trung lấy 17 triệu đồng nên cả xóm biết chứ riêng gì tôi" 

• BQL Dự án tắc trách, chính quyền thì... buông lỏng(?)

           Khi chúng tôi  làm việc với BQL dự án 661 huyện Thanh Sơn  lần đầu thì nhận được những câu trả lời "lấp lửng" không biết việc trên xảy ra ở xã nào và diện tích ít có đáng kể gì đâu hình như là 5ha thì phải (?) Tuy nhiên, theo biên bản của UBND xã Địch Quả ngày 17-5-2005 thì ở khu rừng núi Quyền thuộc chương trình 327 nay chuyển sang DA661, gia đình ông Triệu Tiến Khoa là chủ rừng đã khai thác trắng 9,3ha và xử lý thực bì bằng phương pháp đốt. Ban quản lý dự án có quyết định thu hồi 500 nghìn đồng tiền đầu tư bảo vệ năm 2004 còn UBND xã phạt hành chính ... 500 nghìn đồng và bắt ông Khoa trồng lại diện tích rừng đã mất. Xã có biết hay không hộ ông Khoa bán đất lâm nghiệp tại ngay chính khu vực rừng trồng phòng hộ của dự án. Ông Chủ tịch UBND xã Địch Quả "thanh minh" tôi cũng nghe nói thế nhưng không có chứng cứ gì về việc mua bán đất trên bởi giữa 2 bên chưa có giấy tờ chuyển nhượng và cũng không có ai làm chứng họ đã bán đất cho nhau. Ngoài hộ ông Khoa nhiều hộ cũng tham gia chặt cây bản địa giữa ban ngày để bán củi tạp và xử lý thực bì bằng phương pháp đốt thì xã chưa có câu trả lời (?)... 

• Ranh giới giữa người hùng và lâm tặc !

          Sau 2 tuần, chúng tôi trở lại DA661 Thanh Sơn để nghe câu trả lời, ông Tâm- Giám đốc DA lần này trả lời  với thái độ “rất cương quyết” của nhà quản lý  rằng ông sẽ kiến nghị để đưa trường hợp của ông Khoa ra truy tố trách nhiệm làm gương cho kẻ khác, đồng thời bắt ông Khoa phải hoàn trả số tiền của chương trình 327 đã đầu tư. Buổi chiều cùng ngày, chúng tôi có cuộc làm việc trực tiếp với ông Nguyễn Đình Bộ lãnh đạo Hạt kiểm lâm huyện Thanh Sơn. Ông Bộ nêu một vài dẫn chứng khách quan về phía ông Khoa rằng ông Khoa người dân tộc Dao, từ những năm 1997, ông đã là người đi đầu trong việc phủ xanh đất trống đồi núi trọc và nhận trồng rừng cho chương trình 327, song đến năm 2000, chương trình đã chuyển tiếp cho DA661 và dự án không nghiệm thu rừng của ông Khoa với lý do rừng chưa đạt tiêu chuẩn yêu cầu. Sau vài năm ông Khoa tự bỏ vốn để trồng, chăm sóc bảo vệ rừng, song đến năm 2004 DA lại khoán tiền bảo vệ rừng cho ông Khoa ngay diện tích mà trước kia chính DA đã không nghiệm thu. Ngay sau khi nhận tiền, ông Khoa không ngần ngại phá bỏ những gì mà mình đã gây dựng từ nhiều năm trước. Cũng theo đánh giá của ông Bộ thì vụ việc trên xảy ra một phần cũng do xã sở tại đã buông lỏng quản lý và xử phạt sai thẩm quyền bởi vụ việc này thuộc thẩm quyền của hạt trưởng Hạt kiểm lâm hay Chi cục trưởng Chi cục kiểm lâm hoặc Chủ tịch UBND huyện xử phạt. Còn theo Nghị định 139 xã chỉ được phép phạt tiền 500 nghìn đồng và tịch thu phương tiện, lâm sản tương đương với số tiền 500 nghìn đồng. Đến thời điểm chúng tôi làm việc tại Hạt, được biết Hạt sẽ  trình với Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm và Chủ tịch UBND huyện cho ý kiến xử phạt đối với hộ ông Khoa. Ông Bộ cũng nói thêm nếu không có vụ việc trên xảy ra thì hộ ông Khoa là một  trong những chủ rừng "nặng ký" cho nhiều người học tập về công tác quản lý bảo vệ rừng. Tiếc thay, không biết ông Khoa vô tình hay cố tình mà chỉ vì lợi ích trước mắt đã  làm hỏng bao thành quả "trồng cây, gây rừng"của chính  bản thân mình.