Nơi lũ đi qua 

Ngầm Xuân Viên nối con đường độc đạo đi Mỹ Lung bị lũ đánh gãy.

(PTĐT) Trận lũ quét dữ dội tràn về đêm 27- rạng sáng ngày 28-9, trước khi thổi bay đê Đồng Bầu ở Bằng Giã (Hạ Hòa), trên đường đi, đã tàn phá không thương tiếc các khu dân cư dọc ngòi Lao của Mỹ Lung, Mỹ Lương (Yên Lập) và Vô Tranh (Hạ Hòa). Sự khủng khiếp của cơn lũ, dù đã đi qua nhưng dấu vết của nó vẫn làm người ta bàng hoàng...

• Tai họa khủng khiếp

Ba ngày sau cơn lũ đi qua, nước đã rút, thị trấn Yên Lập, Xuân Viên, Xuân An nhiều nơi vẫn ngập trong bùn và rác. Không qua được ngầm Xuân Viên, vượt qua gần trăm cây số bằng mọi phương tiện và khả năng có thể chúng tôi đi vòng qua Phương Xá, Phượng Vĩ của Cẩm Khê đến Lương Sơn (Yên Lập) để về vùng "rốn" lũ Mỹ Lương, Mỹ Lung (Yên Lập) và Vô Tranh (Hạ Hòa) - nơi nước lũ gây ra những thiệt hại thảm khốc nhất trên địa bàn tỉnh. Sự khủng khiếp của cơn lũ, dù đã đi qua nhưng dấu vết của nó vẫn làm người ta bàng hoàng: những nền nhà xoáy thành ao, cột điện cao thế gãy vụn, thân tre núi bị đánh dập như xơ mướp...  Dù đã từng ở Bằng Giã ngay sau khi lũ đến, nhưng đến địa phận Mỹ Lương,  chúng tôi hoàn toàn bất ngờ và kinh ngạc vì sự hoang tàn ở nơi đây. Những ngôi nhà ven tỉnh lộ 312 giáp ngòi Lao bị cây cối từ thượng nguồn trôi về tấp đầy cửa ra vào. Bên trong nhà, bùn đất ngập quá đầu gối. Khu dân cư Vĩnh Thịnh - nơi dòng lũ thốc thẳng vào, ngổn ngang bùn lầy và cỏ rác nằm trên loạt nền nhà vừa bị trận lũ cuốn bay. Những vẻ mặt ngơ ngác, kinh hoàng vì chẳng thể hiểu nổi mới hôm qua tài sản, nhà cửa là thế mà nay chỉ còn là những đống gạch vụn. Hàng trăm người, ai cũng lấm lem bùn đất, bơ phờ, kiệt sức. Như chưa hết bàng hoàng anh Hà Văn Mộc ở khu Vĩnh Thịnh xã Mỹ Lương cho biết: " Trước khi lũ về, mưa to lắm, cả ngày 27 -9, Mỹ Lương chìm trong mưa và gió lốc, đến khoảng 7h tối bắt đầu nước lên, 10h đêm thấy nước réo ầm ầm, tôi và mấy ông bạn hàng xóm vội ra xem. Ngòi Lao như con rồng nước bị thương đang vẫy vùng, nước cứ tiến rồi lại lùi, dềnh lên hụp xuống bất thường. Với kinh nghiệm nhiều năm sống chung với lũ chúng tôi vội đánh trống và kẻng báo động cho mọi người. Già , trẻ, gái, trai tất tật đều bị cưỡng chế đi sơ tán lên vùng cao hơn. 6 người trong gia đình chúng tôi bỏ tất cả tài sản dắt díu nhau chạy lên đồi cao cách nhà 2km. Riêng tôi ở lại để bắt nốt con lợn, nhưng nước lên nhanh quá, không kịp chạy lên đồi vội trèo lên cây duối to giữa đồng thì lũ về... Từ trên ngọn duối, thấy nước bỗng dềnh lên, nhà tôi cùng hơn chục nhà khác của khu biến mất".

Cả khu dân cư Vĩnh Thịnh có hơn hai chục hộ thì 18 nóc nhà bị lũ cuốn

Nỗi buồn của người dân vùng lũ.

trôi. Toàn xã Mỹ Lương có 167 ngôi nhà bị hỏng nặng, hơn 120ha lúa và trên 200 ha hoa màu, ngô bị mất trắng, tổng thiệt hại khoảng 9 tỷ đồng. Đã ba ngày nay, cuộc sống của người dân nơi đây trông chờ vào số lương thực do trại giam Tân Lập và chính quyền viện trợ.

Gần trưa, nắng lên chói chang, làm không khí càng thêm tanh nồng. Đoạn đường chưa đầy 1km vừa mới hoàn thành từ UBND xã Mỹ Lung qua cầu Mỹ Lung sang khu7, khu8, kh9 của xã ngập trong bùn đất... vỡ, lở nham nhở. Nước lũ cũng xói vào mố cầu, cuốn trôi hơn chục mét đường dẫn lên cầu và đánh sập một đoạn từ mố cầu tới ụ tiếp đất. Cả máy xúc, máy ủi, xe lu thi công cầu - có cái nặng đến 12 tấn cũng bị dòng lũ làm cho lật nhào, trôi đi hơn 40m. Để đảm bảo giao thông qua cầu, người ta dựng tạm lên một chiếc cầu tre. Anh Hoàng Thế Anh - Cán bộ Công ty cơ khí xây dựng Công trình giao thông 121 - đơn vị thi công cầu Mỹ Lung cho biết: " Khoảng 11h, mấy anh em của đội cầu đang ngồi chơi trong lán thì thấy nước réo ầm ầm, ra đến cửa thì nước đã mấp mé nền lán. Bỏ tất cả mấy anh em chạy về hướng UBND xã báo tin. 20phút sau thì nước san phẳng mặt bằng cầu, đến tận 3 giờ sáng mới bắt đầu rút. Hơn 40m lan can cầu bằng thép phía thượng lưu bị gỗ theo dòng lũ đánh tan". Từ đỉnh cầu nhìn xuống, khu 8, khu 9 của Mỹ Lung như vừa qua một trận bom hủy diệt. Dọc theo ngòi Lao... nước cuốn trôi tất cả. Những ngôi nhà ở xa hơn... vẹo vọ, trống hoác. Một đoạn phố dọc ngòi Lao của khu thị tứ xã Mỹ Lung giờ đã bị san phẳng. Gặp tôi ở ven dòng suối - nơi đang đang làm thủ tục bàn giao xác một người sấu xố mắc ở bụi tre cho phía Yên Bái, Ông Sa Đình Nhật - Bí thư đảng ủy xã Mỹ Lung cho biết: " Mỹ Lung không bị thiệt hại về người, cả 4 người vớt được trên địa bàn xã đều là người Yên Bái. Tuy nhiên 9/12 khu hành chính của xã bị thiệt hại nặng, toàn xã có 55 ngôi nhà bị trôi, 270 ngôi nhà bị đổ trên 80ha lúa mất trắng, hàng ngàn con vật nuôi của dân làng cũng theo đó mà trôi xuôi.

• Vượt lên mất mát

Rời Mỹ Lung, ven theo suối Ngòi Lao, chúng tôi đến xã Vô Tranh - nơi bị lũ quét chia cắt mấy ngày qua. Khó có thể hình dung dòng nước vốn hàng ngày  hiền hòa, có thể lội qua này đã nhấn chìm đời sống của hàng ngàn hộ dân nơi nó đi qua. Do Vô Tranh là vùng trũng nên phải 2 ngày sau nước mới rút hết. Mưa lũ cũng đã làm tê liệt hệ thống thông tin liên lạc hữu tuyến của Vô Tranh. Hai tuyến đường vào xã cũng bị nước lũ cắt đứt hoàn toàn. Trong lũ, Vô Tranh hoàn toàn bị cô lập. Ngày 29-9, khi cơn lũ đi qua, cả xã vẫn là những ốc đảo nhỏ, trơ chọi giữa mênh mang biển nước. Ngay sau khi nước rút, hàng trăm cán bộ, chiến sỹ, dân quân tự vệ, thanh niên tình nguyện nhanh chóng vào cuộc. Đường xá, cầu cống bắt đầu được khai thông. Các cấp, các ngành cũng đang nỗ lực không để người dân nào bị đói, bị khát, cùng với việc phòng tránh dịch bệnh và ổn định cuộc sống, sản xuất cho người dân.

Quá trưa, trời nắng chang chang, dọc theo các ngả đường vào xã Vô Tranh, mầu áo xanh của lính và màu áo xanh tình nguyện của thanh niên khiến cảnh vật đỡ hoang tàn, ảm đạm. Có mặt tại khu 10 xã Vô Tranh chúng tôi đã ghi nhận sự hồi phục nơi đây. Hàng chục thanh niên, cả nam lẫn nữ cùng xắn tay áo lao vào dọn dẹp đường xá, nhà cửa cho người dân. Cùng vơí lực lượng Đoàn viên thanh niên của xã, hơn 200 thanh niên tình nguyện là học sinh trường THPT Xuân áng cũng đã được huy động để chống chọi và khắc phục hậu quả của trận lũ quét. Hôm nay những chiến sỹ tình nguyện tiếp tục triển khai các hoạt động cứu trợ, giúp dân ổn định nơi ở và sản xuất. Còn anh Lưu Văn Hiển - phụ trách một tổ tình nguyện của  lữ đoàn 297 - Quân khu 2 cho biết: Được sự điều động của Quân khu, ngay từ hôm thứ 6 (28-9) sau khi nước rút chúng tôi đã tổ chức cho trên 50 cán bộ, chiến sỹ của lữ đoàn tham gia cùng các lực lượng xung kích khác ứng cứu cho dân. Tất cả cán bộ, chiến sỹ của đơn vị tham gia khắc phục hậu quả lũ quét với tinh thần trách nhiệm cao, tạo được hình ảnh tốt đẹp trong lòng người dân. Một cô gái bé nhỏ ngừng nhát cuốc khẳng định chắc nịnh: "Đâu cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên. Sức trẻ được thử lửa trong bão lũ thế này mới trưởng thành lên được". Trước khi chia tay, anh Hiển cho biết thêm: Ngoài lữ đoàn 297, hiện nay tại xã Vô Tranh còn có hơn 50 cán bộ, chiến sỹ của lữ đoàn 168 - Quân khu 2, Ban chỉ huy quân sự huyện Hạ Hòa tham gia giúp dân. Sau Vô Tranh, chúng tôi sẽ tiếp tục ra Bằng Giã giúp dân ổn định cuộc sống và khôi phục sản xuất.

Máy xúc, máy ủi, xe lu và 1 phần cầu Mỹ Lung đã bị lũ đánh trôi.

Ngay sau lũ quét xảy ra, Đoàn công tác của Quân khu II, Bộ chỉ huy quân sự tỉnh và Ban chỉ huy quân sự huyện Yên Lập gồm gần 200 cán bộ, chiến sỹ đã có mặt tại Mỹ Lương và Mỹ Lung giúp dân khắc phục hậu quả thiên tai như: dựng lại nhà, don dẹp nhà cửa, cống rãnh, đường làng, vườn ruộng để chuẩn bị gieo cấy lại. Đồng thời, huyện đoàn Yên Lập đã điều động trên 800 đoàn viên thanh niên của 2 xã Mỹ Lung, Mỹ Lương và trường THPT Lương Sơn tình nguyện bám trụ ở đây 4 hôm rồi. Sáng ngày 1-10, Tỉnh đoàn thanh niên cũng đã cử đoàn công tác về thăm hỏi, động viên thanh niên tình nguyện và thăm hỏi, phát thuốc cho bà con vùng lũ. Vuốt vội khuôn mặt đầm đìa mồ hôi, ông Nguyễn Văn Đốc - Chủ tịch UBND huyện Yên Lập khẳng định: "Lực lượng thanh niên xung kích, đặc biệt là các chiến sỹ bộ đội đã đóng vai trò nòng cốt để khắc phục hậu quả thiên tai, ổn định cuộc sống cho bà con. Thanh niên tình nguyện cũng đã đảm nhiệm khối lượng công việc đáng kể trong việc khắc phục hậu quả do cơn lũ đi qua".

Dọc đường trở về Việt Trì, thi thoảng lại gặp những đoàn xe chở hàng cứu trợ cho người dân vùng lũ. Khó khăn của người dân vùng lũ chắc phải rất lâu sau mới khắc phục được, nhưng hy vọng với tấm lòng mà đồng bào Phú Thọ và đồng bào cả nước dành cho, họ sẽ vượt qua khó khăn này.