Đổi mới công tác quản lý đất đai ở thành phố Việt Trì

Được đầu tư từ nguồn vốn giảm nghèo, tuyến giao thông nông thôn khu Vĩnh Thịnh, xã Mỹ Lương đang được Công ty cổ phần xây dựng Việt Thanh thi công.

(PTĐT) Thành phố Việt Trì có diện tích 7.125ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm 44%; 29% đất chuyên dùng và 10% đất ở, với dân số 140.000 người. Thành phố hiện có 10 phường và 7 xã. Đặc thù đất đai của thành phố chủ yếu là đồi gò xen kẽ các tràn ruộng trũng, được giới hạn bởi các đê sông Lô, sông Hồng ở phía đông, phía nam, tây nam; vùng đồi gò ở phía bắc và tây bắc.

Trên địa bàn thành phố có 2 khu công nghiệp lớn. Ngoài ra có 3 cụm công nghiệp và TTCN, với 2 dự án khu đô thị và hàng chục cụm đô thị mới đang được triển khai. Từ năm 2005, thành phố được Chính phủ công nhận là đô thị loại II và phê duyệt quy hoạch chung phát triển tới năm 2020. Theo đó thành phố sẽ mở rộng lên phía bắc, thêm 5 xã của 2 huyện Phù Ninh và Lâm Thao; xã Tân Đức của huyện Ba Vì, Hà Tây và được xác định là thành phố du lịch, lễ hội về với cội nguồn.

 Tình hình sử dụng đất của thành phố trong thời gian qua đã có nhiều biến động. Hiện tại, thành phố có 12.600 hộ nông nghiệp. Từ năm 1998, thực hiện chủ trương của Tổng cục Địa chính và UBND tỉnh, thành phố đã tiến hành dồn đổi ruộng đất và hoàn thành cấp GCN quyền SDĐ ruộng cho 90% hộ dân và lập hồ sơ thuê đất cho 90% doanh nghiệp, trong đó 95% diện tích phải thuê.

Hầu hết các đơn vị hành chính sự nghiệp đã được cấp GCN quyền quản lý và SDĐ bằng bìa tím do Bộ Tài chính ban hành. Có khoảng 30% đơn vị được cấp GCN quyền SDĐ theo quy định của Luật đất đai, chủ yếu là các đơn vị mới được giao hoặc đầu tư xây dựng nâng cấp. Về đất ở, thành phố có khoảng 32.400 hộ dân, trong đó có 10.800 hộ nông thôn và 21.600 hộ đô thị. Hiện nay đã có 93% hộ được cấp GCN quyền SDĐ. Từ thực tế SSĐ, công tác quản lý đất đai (QLĐĐ) được thành phố thực hiện theo chủ trương, chính sách đã ban hành. Do đó từ năm 1998, thành phố đã chủ động dồn đổi ruộng đất và cấp GCN đất ruộng tại các địa phương. Mặc dù trên địa bàn có nhiều doanh nghiệp nhưng chỉ sau 2 năm thực hiện Chỉ thị 245/TTg, thành phố đã hoàn thành việc lập hồ sơ thuê đất, được UBND tỉnh đánh giá cao.

Các dự án giao đất đều được thực hiện đúng trình tự thủ tục theo quy định. Thành phố đã tích cực chỉ đạo các phường, xã đẩy nhanh tiến độ cấp GCN quyền SDĐ. Nhờ đó có 93% số hộ đô thị ở thành phố đã được cấp GCN quyền SDĐ. Điều này góp phần quan trọng đưa Phú Thọ trở thành một trong số ít tỉnh đã cơ bản hoàn thành cấp GCN đất ở tại đô thị. Nhìn chung các hộ được cấp GCN đều đảm bảo hoàn thành các nghĩa vụ tài chính theo quy định. Các nhiệm vụ quản lý đất đai khác như lập Quy hoạch - kế hoạch SDĐ; thống kê - kiểm kê đất... đều được tổ chức và hoàn thành đúng kế hoạch.

Tình trạng giao đất chuyển mục đích SDĐ trái thẩm quyền hầu như không còn. Thành phố đã tích cực, chủ động, cùng sự giúp đỡ của Sở TN&MT trong việc tháo gỡ những vướng mắc trong QLĐĐ nhằm tăng cường cơ sở vật chất phục vụ cho công tác quản lý; đẩy nhanh và hoàn thành các nhiệm vụ theo kế hoạch của tỉnh về giao đất, cấp GCN quyền SDĐ, lập QH- KHSDĐ... và giải quyết hiệu quả các tranh chấp kiếu kiện về đất đai. Đến nay, tất cả các phường, xã  đã được đo vẽ bản đồ địa chính, bằng bản đồ số và đang đo bản đồ địa hình ở các phường, xã trọng điểm. Tuy trên địa bàn có nhiều dự án giao đất nhưng công tác lập dự án, thu hồi đất và giải phóng mặt bằng (GPMB) được hoàn thành đúng quy định và tiến độ. Các khiếu kiện đất đai mà chủ yếu là tranh chấp đất, bồi thường thu hồi đất đều được giải quyết đúng quy định của Luật. Do vậy hầu như không để xảy ra các vụ việc lớn. Hàng năm thành phố đều lập quy hoạch và giao đất ở cho hàng trăm hộ dân, đáp ứng cơ bản nhu cầu của nhân dân.

Đối với việc thực hiện Luật đất đai năm 2003, thành phố đã chủ động triển khai các quy định mới theo chủ quyền được phân cấp. Do đó việc xét duyệt và lập hồ sơ cấp GCN quyền SDĐ đều dựa trên các quy định của Luật đất đai, trước hết là quy định về nộp tiền SDĐ, sử dụng mẫu GCN mới. Chính vì vậy tiến độ cấp GCN đã tăng lên đáng kể. Mọi quyết định của UBND tỉnh giao đất dự án đều được thành phố ra quyết định thu hồi đất đến mỗi hộ dân. Việc lập Hội đồng BTGPMB và tiến hành kiểm kê lên phương án bồi thường được tổ chức ngay khi làm thủ tục trình UBND tỉnh thu hồi - giao đất.

Thành phố đang lập và đôn đốc các cơ quan có thẩm quyền phê duyệt QH chung phát triển thành phố đến năm 2020. Trên cơ sở đó triển khai lập QH- SDĐ giai đoạn 2006-2020 ở các phường, xã và thành phố. Theo tinh thần mới của Luật đất đai, thành phố đã chuyển hình thức giao đất ở cho nhân dân sang đấu giá QSDĐ ở những khu vực thuận lợi nhằm tăng thu ngân sách và tạo điều kiện cho việc hình thành thị trường bất động sản. Trong 2 năm (2004-2005), thực hiện công tác đấu giá đất ở, thành phố đã thu hơn 30 tỷ đồng. Riêng việc giao đất không qua đấu giá chủ yếu để đáp ứng nhu cầu giao đất tái định cư, các gia đình chính sách, hộ nghèo, cán bộ công nhân... Ngoài ra trên địa bàn, mới có một vài doanh nghiệp được UBND tỉnh cho phép chuyển từ thuê đất sang có thu tiền SDĐ để xây nhà chung cư cho cán bộ công nhân.

Trong thời gian tới, thành phố tiếp tục lập và hoàn thành QH- SDĐ cấp phường, xã, thành phố giai đoạn 2006-2020. Đồng thời hoàn thành các chỉ tiêu, kế hoạch đề ra về công tác QLĐĐ trên địa bàn. Đặc biệt là việc xây dựng các thiết chế về QLĐĐ của thành phố trên cơ sở thẩm quyền đã được Luật ĐĐ năm 2003 quy định; những quy định thể chế luật do UBND tỉnh ban hành và những kiến nghị phân cấp quản lý rộng rãi hơn nữa cho thành phố, nhằm đảm bảo thành phố có thể chủ động hơn trong triển khai thực hiện nhiệm vụ của một chính quyền đô thị loại II.