Đê điều - trước mùa mưa bão 

Đầu năm 2005, tình hình thời tiết, thủy văn ở nước ta có những biểu hiện không bình thường và đã gây nhiều hậu quả nặng nề do hạn hán, nắng nóng, lốc xoáy, mưa đá... Theo nhận định mùa mưa bão năm nay diễn biến hết sức phức tạp nên cần được quan tâm và tổ chức phòng tránh nhằm giảm nhẹ những hậu quả do thiên tai gây ra. Một trong những giải pháp quan trọng là việc đầu tư tu bổ, xây dựng các công trình đê điều đảm bảo cho công tác PCLB là giải pháp được quan tâm thực hiện.

Năm nay, toàn tỉnh Phú Thọ được đầu tư 80 tỷ đồng cho công tác tu bổ đê kè, cống TƯ và địa phương; duy tu bảo dưỡng đê TƯ; công trình xây dựng cơ bản (XDCB); công trình bảo vệ ổn định bờ vở sông. Theo kế hoạch các công trình đê được thực hiện xong trước ngày 30-4, các công trình kè xong trước ngày 30-5. Đến nay, các công trình đê điều được đầu tư trên địa bàn toàn tỉnh cơ bản đã hoàn thành. Công trình tu bổ đê điều thường xuyên cấp 1, cấp 2 đê TƯ gồm 5 công trình đắp đê và cơ đê. Tổng khối lượng đắp đê đã thực hiện 186.959 m3/195.118 m3 đạt 95% kế hoạch (KH). Các công trình này cơ bản đã xong, đang hoàn thiện tiếp phần mặt đê, các dốc và trồng cỏ. Công trình duy tu bảo dưỡng đê điều đã thực hiện xong phần đất, phần xây lát đạt 86%, hiện nay chỉ sửa chữa các điếm và dốc lên xuống đê. Công trình tu bổ đê địa phương có 8 hạng mục, trong đó 6 hạng mục đã cơ bản hoàn thành với tổng khối lượng đất đắp 87.952 m3/93.452 m3 đạt 94% KH; làm mới 1 cống và tu sửa 20 cống dưới đê. Các cống đều đảm bảo yêu cầu chống lũ.

Đối với các công trình xây dựng cơ bản, trong đó công trình chuyển tiếp đường Đồng Luận - Đoan Hạ - Hoàng Xá - Thắng Sơn đã được rải nhựa hơn 9km/17km, khối lượng đất đạt 78%, xây lát đạt 62%. Công trình tu bổ đê hữu Thao đoạn K71- K78 (Tam Nông) cơ bản xong, đang hoàn thiện mái đê, sửa dốc và trồng cỏ. Các công trình XDCB triển khai mới  như đường sơ tán dân La Phù – Thạch Khoán, vừa giải phóng mặt bằng vừa thi công, khối lượng đất thực hiện đạt 39%. Kè La Phù đoạn K23+050 – K23+250 thuộc xã La Phù (Thanh Thuỷ) đã thi công xong. Công trình cải tạo, nâng cấp đường vùng chậm lũ đoạn từ thị trấn Thanh Sơn đi Bến Ngọc xã Tinh Nhuệ (Thanh Sơn) thuộc tỉnh lộ 316 đã được khởi công vào cuối tháng 6 năm nay và đang  chuẩn bị đấu thầu thiết kế thi công đường Thượng Nông -Xuân Lộc -.Thạch Đồng - Đào Xá - Giáp Lai. Công trình bảo vệ ổn định bờ vở sông đã xây dựng chân kè thuộc xã Vụ Cầu (Hạ Hoà) xã Vũ En (Thanh Ba) với khối lượng xây lát đạt 79% riêng phần chân kè đạt 93%. Hai công trình kè tại huyện Lâm Thao, trong đó kè Hợp Hải đã hoàn thành 99% khối lượng đất đào đắp; 67% khối lượng xây lát, riêng chân kè đạt 81%. Công trình kè Kinh Kệ đạt 95% khối lượng xây lát, phần chân kè đạt 98%. .. Nhìn chung, các công trình đắp đê và xây dựng kè, cống đảm bảo đưa vào chống lũ. Trong quá trình thi công các tồn tại đều được chủ đầu tư chỉ đạo chấn chỉnh kịp thời đúng chất lượng yêu cầu.

Có thể nói việc đầu tư tu bổ và xây dựng các công trình đê điều là giải pháp thiết thực và hiệu quả trong công tác PCLB góp phần hạn chế những tác động của thiên tai. Tuy nhiên thực tế trên địa bàn tỉnh còn nhiều công trình nơi xung yếu chưa được qua thử thách nên khó phát hiện ra. Hơn nữa nguồn vốn đầu tư mới chỉ trọng tâm cho các tuyến đê, những đoạn sạt lở không thể để lâu hơn. Trong khi còn nhiều hiểm họa đang tiềm ẩn từ ngay chính ý thức của mỗi cấp ngành đến người dân. Qua kiểm tra của cơ quan thường trực là Chi cục PCLB &QLĐĐ, hiện nay trên địa bàn tỉnh có những điểm xung yếu như Trạm bơm Diên Hồng (TX. Phú Thọ); tuyến đê Kinh Kệ – Bản Nguyên (Lâm Thao) cơ đê đã áp sát sông. Trong thời gian ấn định thi công, một số nơi đã không đảm bảo tiến độ đắp đê. Tình trạng còn để vài trăm mét cơ đê chưa hoàn thiện ở Cổ Tiết, Thượng Nông (Tam Nông). Đặc biệt là những vi phạm hành lang đê trong vùng chậm lũ. Đây là tuyến đê quan trọng như đê cấp 1, cấp 2 nhưng không có người quản lý. Ngay cả việc quản lý từ cấp huyện đối với tình trạng vi phạm hành lang đê không được thực hiện dẫn đến việc trên tuyến Hồng Đà, Trung Hà, dân tự do làm nhà, đào ao sát chân đê, điển hình tại cổng UBND xã Bảo Yên ( Thanh Thủy ). Do cấp chính quyền địa phương không có biện pháp triệt để cứng rắn nên tình trạng dân tái vi phạm hành lang đê diễn ra nghiêm trọng. Đã vào mùa mưa bão, trước những diễn biến phức tạp không thể lường hết của thời tiết, các địa phương cần: Hoàn thiện công tác chuẩn bị cụ thể ở cấp cơ sở; chuẩn bị phương án sơ tán dân tại những huyện có nhiều khe, suối... Đồng thời thường xuyên theo dõi các sự cố tại công trình đê điều để có biện pháp xử lý kịp thời.