Yến Mao:
Hiệu quả 10 năm cho phụ nữ nghèo vay vốn

Gia đình chị Phạm Thị Lộc thôn 4, xã Thạch Đồng (Thanh Thủy) phát triển chăn nuôi gà nhờ vốn vay của Quỹ tín dụng tiết kiệm phụ nữ xã.

PTO- Được thành lập năm 1997, Quỹ tín dụng tiết kiệm phụ nữ (TKPN) xã Yến Mao (Thanh Thủy) là mô hình thứ hai trong ba quỹ tín dụng ban đầu của Trung tâm dịch vụ phát triển nông thôn (RDSC). Chức năng chủ yếu của quỹ là giúp phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ nghèo tiếp cận nguồn vốn nhỏ không thế chấp một cách thuận tiện để tăng thu nhập, nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế gia đình, củng cố tổ chức hội phụ nữ, góp phần nâng vị thế của phụ nữ trong gia đình và cộng đồng.

Để phát triển và đứng vững được như ngày hôm nay, từ những năm đầu mới thành lập quỹ biết khéo léo vận dụng linh hoạt các biện pháp nghiệp vụ. Trao đổi về điều này, bà Nguyễn Thị Hồng- Giám đốc Quỹ tín dụng TKPN xã cho biết: “Đối tượng phục vụ của quỹ là các hộ nghèo và cận nghèo có năng lực kinh tế và nhu cầu vốn nhỏ để phục vụ sản xuất nông nghiệp, từ đó tạo thu nhập nhỏ thường xuyên. Nguyên tắc cho vay của chúng tôi gắn liền với tiết kiệm, chất lượng hoàn trả gốc và lãi, phải trả xong món cũ được xét vay mới. Mức vay tăng dần theo khả năng quản lý của người sử dụng vốn vay, chất lượng trả gốc và lãi của cả tổ có ảnh hưởng đến mức vay của mỗi thành viên. Mặt khác, quỹ đã áp dụng lãi suất thị trường thấp hơn so với ngân hàng thương mại để tự trang trải. Điều này có được là do sự tình nguyện của cán bộ hội viên, vì vậy ngày càng thu hút được nhiều người tham gia. Nhưng quan trọng hơn là dân chủ, công khai, minh bạch cả khi cho vay và quản lý”. 

Xác định huy động nguồn vốn từ cộng đồng là phương án để duy trì hoạt động, quỹ đã khuyến khích các thành viên đóng góp vốn cổ phần trong một năm. Đây là cách chủ yếu giúp chị em có cơ hội tiết kiệm và tiếp cận nguồn vốn nhỏ, đặc biệt là các chị em nghèo. Đồng thời, quỹ đã có hàng loạt các hoạt động nghiệp vụ để ngày càng đạt hiệu quả cao hơn như: Vận dụng nguyên tắc thử nghiệm và phát triển quy mô từ thôn tới cụm thôn, xã; đào tạo nhân lực về quản lý, tận dụng cán bộ tại chỗ có khả năng để thay thế những người đã nghỉ việc; tách tổ chức kinh tế và tổ chức đoàn thể để đảm bảo tính độc lập thông qua đại hội đoàn thể hoặc đại biểu; đảm bảo sự làm chủ và tham gia của các thành viên trong các quyết định của quỹ, từ nhân sự tới phân bố vốn vay, thu nhập và xử lý kỷ luật; dân chủ, công khai và minh bạch trong quản lý… Trong đó hội phụ nữ đóng vai trò quan trọng ngay từ công tác tổ chức ban đầu. Chính vì vậy, đến nay Quỹ tín dụng TKPN xã đã có được những thành công. Sau 10 năm hoạt động từ chỗ ban đầu chỉ có hơn 6 triệu đồng vốn đến nay Quỹ tín dụng TKPN xã Yến Mao đã có 402 thành viên (chiếm 42% số hộ toàn xã, trong đó có 120 hộ nghèo) với hơn 200 triệu đồng vốn. Có được nguồn vốn trên là do nhiều phụ nữ các thôn trong xã đã sớm hình thành quỹ từ lao động chung, có truyền thống và năng lực tiết kiệm gia đình. Đặc biệt là phong trào hội viên giúp nhau bằng hiện vật. Năm 2000 và 2006 quỹ đã thực hiện biện pháp tăng vốn bằng cách tăng mức cổ phần đóng góp của mỗi thành viên từ 100.000 đồng lên 200.000 đồng và số thành viên không ngừng tăng lên…

Với cơ chế tiết kiệm tự nguyện, người gửi là thành viên trong xã, có thể là người trong hoặc ngoài quỹ, mức gửi không quá 10 triệu đồng/ món, phù hợp với mức thu trong tháng để thanh toán, trong đó lãi suất tiết kiệm bằng mức gửi của ngân hàng thương mại, thời hạn ít nhất là 6 tháng và người gửi có thể rút trước kỳ hạn nhưng phải báo trước 2 tháng. Về cơ chế cho vay, từ mức vay năm 1997 là 200.000 đồng/ thành viên thì nay mức vay tối đa là 2 triệu đồng/ thành viên, thời hạn vay 12 tháng với mức lãi suất 1,2%/ tháng. Số tiền vay được các hội viên đầu tư vào chăn nuôi và trồng trọt, chủ yếu như trồng ngô, lúa và xen canh hoa màu, chăn nuôi gia cầm, chăn nuôi bò… Điển hình là gia đình chị Đinh Thị Thìn, dân tộc Mường, thôn 3 với mô hình chăn nuôi bò và cá, chị Nguyễn Thị Phang, thôn 14 với mô hình nuôi vịt… Chị Hà Thị Lan, thôn 11 cho biết: “Ban đầu với số vốn vay của quỹ, tôi đầu tư vào chăn nuôi gà, lợn và bò. Hiện nay tôi vẫn duy trì chăn nuôi, đồng thời trồng thêm 3 sào chè và mua thêm máy sấy chè. Mỗi tháng trung bình sấy được 2- 4 tấn chè tươi cho thu nhập ổn định để nuôi con cái ăn học”. Bà Hồng- Giám đốc Quỹ tín dụng TKPN xã cho biết thêm: “Có 55% số hội viên là người dân tộc Mường, còn lại là dân tộc khác. Đối với những trường hợp bị rủi ro chủ yếu do thiên tai, khi đó chúng tôi dùng quỹ tự có của phụ nữ, dùng đầu tư của các gia đình khác để giúp chị em trả cả gốc và lãi”.

Trao đổi về vấn đề này, ông Đặng Ngọc Quang- Giám đốc RDSC cho biết: “Quỹ tín dụng TKPN Yến Mao là một trong những Quỹ tín dụng TKPN giảm nghèo hoạt động lâu và có hiệu quả, đây là một trong những mô hình điển hình trong khuôn khổ dự án đầu tư cho 3.250 hộ, trong đó 50% là hộ nghèo”.

Sau 10 năm hoạt động, đã có 2.000 lượt đầu tư về chăn nuôi, 360 lượt đầu tư về trồng trọt, 200 lượt đầu tư về dịch vụ và các hoạt động khác. Qua đánh giá, đã đạt 50% so với nhu cầu vay, đáp ứng 30% nhu cầu vốn. Tuy nhiên nguồn vốn nhàn rỗi của cộng đồng tham gia hoạt động của quỹ còn hạn chế, trong đó nguyên nhân chủ yếu là quỹ chưa xây dựng cho mình nền tảng pháp lý để tạo sự an tâm cho cộng đồng.