Thanh Sơn: Khi tín dụng ngân hàng được xã hội hóa 

(PTĐT) Trong giai đoạn 10 năm từ 1990-2000, do cơ chế cho vay còn thiếu đồng bộ, bên cạnh đó sự phát triển của nền kinh tế địa phương cũng hạn chế nên hoạt động tín dụng ngân hàng ở Thanh Sơn gặp rất nhiều khó khăn. Giai đoạn này đã tồn tại một thực tế là trong khi NHNo chưa tìm được thị trường để đầu tư vốn thì ở khu vực nông thôn nạn cho vay nặng lãi lại hoành hành do nhu cầu vốn phát triển sản xuất. Đặc biệt chủ trương cho vay hộ sản xuất dù thực hiện còn ở mức hạn chế nhưng bước đầu đã đóng vai trò khá tích cực hiện thực hóa các mục tiêu phát triển kinh tế mà nghị quyết các kỳ đại hội Huyện Đảng bộ đề ra. Cũng chính từ chủ trương cho vay hộ sản xuất mà nguồn vốn tín dụng ngày càng được điều chỉnh để đầu tư đúng đối tượng và sử dụng đúng mục đích hơn mang lại hiệu quả kinh tế cũng như ý nghĩa xã hội ngày càng cao.

Triển khai thực hiện Nghị quyết 67 của Thủ tướng Chính phủ năm 1999 về chương trình tín dụng phục vụ phát triển kinh tế nông nghiệp nông thôn với một bước ngoặt quan trọng là hộ nông nghiệp được vay tín chấp tối đa đến 10 triệu đồng, đã thực sự là cơ hội quan trọng để ngân hàng đưa nguồn vốn đến với mọi địa bàn, mọi đối tượng có nhu cầu chính đáng để nguồn vốn được phát huy hiệu quả đầu tư. Và thực tế mục tiêu xã hội hóa hoạt động ngân hàng dần trở thành hiện thực qua phong trào tín dụng đầu tư phát triển kinh tế hộ sản xuất với sự phối hợp của nhiều cấp ngành, đoàn thể trong huyện.

Nếu như trước đây công tác tín dụng chỉ là nhiệm vụ riêng của ngành ngân  hàng nên những rủi ro thường phải xử lý rất khó khăn, thì nay toàn bộ 40 xã, thị trấn trong huyện đều đã có Ban chỉ đạo vay vốn luôn phối hợp cùng ngân hàng chỉ đạo công tác tín dụng cho vay hộ sản xuất trên địa bàn. Các ban chỉ đạo này hoạt động ngày càng hiệu quả và có nghiệp vụ hơn nên những vấn đề tồn tại trong quản lý, điều hành đã được khắc phục ở mức thấp nhất. Bên cạnh đó những trường hợp rủi ro cũng được các địa phương phối hợp với ngân hàng xử lý linh hoạt, hợp lý nên có được sự đồng thuận của khách hàng vì thế hạn chế được tỷ lệ nợ xấu.

Trên một địa bàn rộng  tới trên 1.300 cây số vuông dù đã có tới 5 chi nhánh cấp 3 nhưng có thể nói chính Ban chỉ đạo vay vốn các địa phương mới là cánh tay vươn dài của NHNo Thanh Sơn, giúp quản lý giám sát hiệu quả nguồn vốn tín dụng được giải ngân, kịp thời phát hiện để có biện pháp xử lý chính xác những sai phạm nảy sinh. Nhờ đó, dù quy mô tín dụng tăng trưởng rất mạnh từ năm 2000 đến nay nhưng chất lượng tín dụng của NHNo Thanh Sơn vẫn rất đảm bảo với tỷ lệ nợ quá hạn hiện nay thường xuyên chỉ ở mức dưới 1%. Con số 17 tập thể được UBND huyện Thanh Sơn khen thưởng vì đã có thành tích xuất sắc trong công tác tín dụng đã phần nào nói lên vai trò quan trọng của các Ban chỉ đạo vay vốn và các tổ chức đoàn thể trong công cuộc xã hội hóa hoạt động tín dụng ngân hàng. Điều này đặc biệt quan trọng hơn ở địa bàn Thanh Sơn khi nhu cầu vốn cho đầu tư phát triển ở đây vẫn rất cao. Với sự tham gia tích cực của các cấp ngành trong huyện thì chắc chắn hiệu quả đầu tư tín dụng sẽ rất khả quan trên địa bàn này.

Thực tế nguồn vốn tín dụng đã thật sự trở thành một phần quan trọng trong đời sống lao động của người dân huyện vùng cao Thanh Sơn trong vòng 5 năm qua. Với tỷ trọng chiếm tới trên 90% tổng dư nợ cho thấy cho vay hộ sản xuất hiện vẫn đang đóng vai trò chính trong hoạt động nghiệp vụ của NHNo Thanh Sơn. Và sự phát triển về cả quy mô cũng như chất lượng tín dụng của chi nhánh ngân hàng này thực chất cũng là sự phát triển trong lĩnh vực đầu tư hộ sản xuất những năm qua. Đến năm 2000, dư nợ hộ sản xuất ở Thanh Sơn mới là 35.151 triệu đồng với 8.787 hộ vay vốn chiếm tỷ trọng 22,5% tổng số hộ dân trong huyện. Sau 5 năm, bình quân hàng năm có 11 ngàn lượt hộ dân được vay vốn và đến cuối 2005 vẫn còn 17.561 lượt hộ dư nợ, chiếm 43% tổng số hộ dân với tổng số tiền là 188.533 triệu đồng. Rõ ràng không chỉ tăng về số lượng mà quy mô đầu tư vốn của NHNo Thanh Sơn cũng được tăng lên rất nhiều. Nếu năm 1991 bình quân xuất đầu tư của NHNo Thanh Sơn mới là 1,15 triệu đồng/hộ thì đến năm 2000 mức đầu tư mới được nâng lên 2,97 triệu đồng/hộ.

Nhưng sau 5 năm thực hiện thành công mục tiêu xã hội hóa ngân hàng thông qua chương trình cho vay hộ sản xuất, đến hết năm 2005 bình quân món vay của chi nhánh Thanh Sơn đã là 9,62 triệu đồng/hộ. Cùng với đó hiệu quả đầu tư vốn cũng được nâng lên rõ rệt. Từ những mô hình kinh tế gia đình nhỏ lẻ, đã có ngày càng nhiều hơn những dự án vay vốn quy mô khai thác khá hiệu quả tiềm năng đất đai của địa phương. Hiện tại đã có gần 200 dự án có mức vay từ 100 triệu đồng trở lên, trong đó chủ yếu là các dự án đầu tư phát triển sản xuất nông lâm nghiệp có quy mô từ vừa đến lớn. Trang trại của các gia đình ông Nguyễn Xuân Quang xã Thục Luyện, Nguyễn Công Vạn ở Cự Thắng, Hoàng Văn Hai ở Thạch Kiệt, Trần Văn Khiên ở Tinh Nhuệ... không chỉ được người dân trong huyện biết đến mà đã trở thành mô hình điểm về kinh tế trang trại trong cả tỉnh. Điều đáng nói là các mô hình trang trại đang xuất hiện ngày càng nhiều và có mặt ở tất cả các xã trong huyện, ngay cả những địa bàn tưởng như khó khăn nhất như Lương Nha, Tinh Nhuệ, Thạch Kiệt... Rõ ràng với sự hỗ trợ kịp thời của nguồn vốn tín dụng đã góp phần đẩy mạnh xóa đói giảm nghèo đồng thời thúc đẩy các phong trào sản xuất phát triển không riêng ở những vùng thuận lợi mà ngay cả ở các địa bàn khó khăn. Đến nay vốn của NHNo Thanh Sơn đã đến được tới 90% các khu dân cư trong huyện. Ngay như xã Xuân Sơn đến năm 2002 người dân ở đây vẫn chỉ được vay vốn hộ nghèo, thì  nay xã này cũng đã có số dư gần 300 triệu đồng của 38 hộ dân đầu tiên được vay vốn thương mại.

Ngoài những hộ làm trang trại, NHNo Thanh Sơn cũng đầu tư rất hiệu quả cho các hoạt động dịch vụ, ngành nghề, tiểu thủ công nghiệp góp phần tích cực thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế trên địa bàn. Từ nguồn vốn của NHNo những năm qua đã tác động mạnh giúp Thanh Sơn đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 8%/năm và số hộ nghèo giảm 5%/năm. Trong đó giá trị sản xuất nông - lâm nghiệp tăng 5,1%/năm; sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ tăng 18%/năm; các ngành dịch vụ tăng 12%/năm và độ che phủ của rừng đạt 60%.

Có thể nói từ chương trình cho vay hộ sản xuất, đến nay NHNo Thanh Sơn đã thực hiện đạt mục tiêu xã hội hóa hoạt động ngân hàng trên tất cả các chỉ tiêu: Thu hút được sự tham gia của nhiều cấp ngành, đoàn thể và các địa phương; đưa được nguồn vốn tiếp cận với người dân cần vốn và tạo thói quen sử dụng vốn tín dụng trong hoạt động kinh tế gia đình; và là nguồn lực quan trọng thúc đẩy các hoạt động kinh tế của địa phương phát triển.