Dồn điền đổi thửa ở Đan Thượng 

Sau DĐRĐ, bà Đinh Thị Viên đã chuyển diện tích sang nuôi thủy sản.

PTO- Được sự giới thiệu của phòng chuyên môn, một ngày đầu tháng 8 chúng tôi về Đan Thượng (Hạ Hòa) tìm hiểu về dồn điền đổi thửa của nhân dân trong xã. Cách đây vài năm, Đan Thượng từng được liệt vào đầu bảng 1 trong những điểm nóng nổi cộm của huyện. Bởi khi đó xã không có sự nhất quán trong công tác lãnh, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền địa phương nên kinh tế - xã hội, đời sống của bà con nông dân bị ảnh hưởng rất nhiều. Chính vì vậy, việc Đan Thượng có những thành công bước đầu trong dồn đổi ruộng đất (DĐRĐ) đã khẳng định sự đoàn kết thống nhất từ chính quyền tới người dân trong xã.

“Ban đầu cũng không được thuận lợi, vì vậy bước 1 chúng tôi phải thực hiện trong thời gian dài gần 1 năm” ông Hà Văn Quảng, chủ tịch UBND xã bộc bạch. Đan Thượng có hơn 103ha cây trồng hàng năm, trong đó trên 4ha đất 1 lúa còn 97ha đất 2 lúa và màu. Là xã nằm ở vùng thượng huyện nên việc DĐRĐ gặp không ít khó khăn. Xã có 5 khu dân cư song đặc điểm địa hình khác nhau, ngoài 2 khu thuận tiện cho công tác này (đất bằng phẳng, có điều kiện tưới tiêu) 3 khu còn lại chủ yếu là ruộng bậc thang, đất dộc. Diện tích đất chiêm trũng nằm hầu hết ở khu 1, 2 và một phần khu 5 và đây chính là diện tích cần phải dồn đổi để tập trung sản xuất phát huy lợi thế của đồng đất. Mặc dù làm tốt công tác tuyên truyền nhưng khi triển khai bước 2  trong dân vẫn còn nhiều ý kiến không đồng nhất. Đặc biệt là tư tưởng của người dân vẫn tồn tại suy nghĩ “ DĐRĐ là thế nào? Chẳng qua là lấy cơm của người nọ chia cho người kia”. Từ chỗ nắm được suy nghĩ của người dân chưa rõ, chưa thông, chính quyền xã quyết định vừa tuyên truyền sâu kỹ vừa tiến hành làm thực tế tại các khu dân cư. Xã thành lập 7 tiểu ban ngoài 5 khu hành chính là 2 ban tuyên truyền và chuyên môn. Sau khi thực hiện xong bước 1, sang bước 2 các tiểu ban đều phải xây dựng phương án cụ thể trên địa bàn mình. Các phương án xây dựng theo quy trình từ các tiểu ban có sự thống nhất của người dân, sau đó mới trình Đảng uỷ, UBND xã phê duyệt. Đối với phương án toàn xã, viết phiếu thăm dò xuống khu dân cư; điều chỉnh bổ sung hợp lý mới phê duyệt thực hiện. Cách thức này đã làm chuyển biến nhận thức của người dân. Đặc biệt là việc phát huy triệt để vai trò lãnh đạo từ cấp ủy, chính quyền, đi sâu sát tới các tiểu ban, nắm vững các bước để tổ chức triển khai. Có thể nói trong công cuộc dồn điền đổi thửa Đan Thượng đã tạo ra được sự đồng nhất trong chỉ đạo và tổ chức thực hiện, phát huy vai trò tự chủ từ các tiểu ban. Mặc dù trưởng, phó 2 khu 1,2 vừa là nữ vừa không phải đảng viên nhưng các chị đã nhiệt tình năng nổ trong công tác tuyên truyền vận động, giúp bà con thấy được hiệu quả của công tác DĐRĐ. Ngồi trước tôi là bà Nguyễn Thị Ngọ, trưởng khu 1 người phụ nữ có vóc dáng nhỏ bé. Bà Ngọ không nói nhiều về những gì mình làm, chỉ có những lời tâm sự thật mộc mạc. “Ruộng đất của dân mình trước kia chia theo khoán 10, bao nhiêu năm sản xuất đã quen nay dồn, đổi lại nghĩ sẽ bất tiện, vì vậy mục đích tuyên truyền của chúng tôi làm sao cho mọi người hiểu, nhận thức rõ được lợi ích kinh tế của thửa ruộng lớn hơn. Để đến được bước 3, khu đã phải tổ chức hơn chục cuộc họp bàn từ thông báo, xây dựng phương án... Nhóm tự đổi cho nhau cũng tổ chức họp từng nhóm dân, trao đổi bàn bạc và thống nhất từng diện tích phù hợp, sau đó viết đơn nộp vào ngày quy định tại nhà văn hóa của khu.”

Đến nay, Đan Thượng đã thực hiện các công việc khảo sát thực tế đồng ruộng; quy hoạch hệ thống giao thông, thủy lợi, nghĩa trang, nghĩa địa, đất công ích; kiểm kê lại quỹ đất; phân loại và thống kê từng loại đất... Tổng diện tích dồn đổi của xã là 180.505m2; trong đó diện tích dồn đổi để chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi 175.505m2; quy hoạch giao thông 5.900m2 và quy hoạch thủy lợi 4.100m2. Trước DĐRĐ, các khu có 642 thửa của 378 hộ, sau dồn đổi còn 426 thửa của 324 hộ, thửa có diện tích lớn nhất là 4.674m2. Khu 1 có 119 hộ chủ yếu làm nông nghiệp, khi thực hiện bước 3, tiểu ban này đã phải mất 26 ngày đối chiếu trên thực địa. Sau dồn đất nông nghiệp toàn khu còn 54/185 số thửa ban đầu của 54/108 hộ; đổi đất từ 160 thửa của 80 hộ thành 106 thửa của 80 hộ. Công cuộc dồn điền đổi thửa ở khu 1 được thực hiện bằng mục đích rõ ràng: đổi ruộng để tiện canh, tiện cư; dồn ruộng để phát triển chăn nuôi thủy sản. Qua dồn ruộng đất đã có 20 hộ đầu tư cho phát triển thủy sản. Ngoài diện tích cơ bản đã dồn người dân còn nhận khoán thầu, điển hình như ông Trần Văn Hán dồn từ 9 thửa thành 1 thửa diện tích 2.377m2; ông Dương Minh Thuận từ 14 thửa thành 1 thửa 4.674m2, trong đó tự đổi với 6 hộ 1.564m2 còn lại là đất khoán của UBND xã; ông Đỗ Văn Đồng dồn từ 9 thửa thành 1 thửa với diện tích 3.344m2... Tới khu 1, chúng tôi đã gặp gỡ bà Đinh Thị Viên, bà cho biết: Với 3 lao động, hộ bà có 5 thửa ruộng ở khắp nơi rất bất thuận cho canh tác. Từ chủ trương của nhà nước về DĐRĐ, ông bà đã nhận thức được lợi ích của việc dồn đổi đất tránh manh mún trong sản xuất, do đó khi có kế hoạch của xã, của khu ông bà đã tới nói chuyện với 6 hộ trong khu để đổi đất. Các buổi nói chuyện thương lượng không mấy khó khăn vì đều là bà con trong khu. Nhưng đôi khi phải thực hiện có tình có lý, chẳng hạn như để quy hoạch về một thửa liền vùng, bà Viên đã phải đổi hòa 1 sào chân vụ 2 lúa ăn chắc lấy sào 1 vụ. Diện tích đã dồn đổi được chuyển sang trồng 1 vụ lúa nuôi 1 vụ cá đem lại hiệu quả cao hơn so với trước đây. Riêng nuôi cá đã cao gấp 2 -3 lần so với trồng lúa.

Qua DĐRĐ, được thực hiện sản xuất bắt đầu từ vụ mùa 2007, bà con canh tác thuận lợi hơn bởi đã có 16 tuyến thủy lợi và 23 tuyến giao thông. Với đặc thù là xã thuần nông, nhiều năm nay Đan Thượng đã tập trung huy động mọi nguồn lực cho phát triển kinh tế nông nghiệp. Nhiều biện pháp tiến bộ KHKT; chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi... được áp dụng rộng rãi trong sản xuất. Những thành công trong DĐRĐ sẽ góp phần làm thay đổi bộ mặt nông thôn mới nơi đây. Mặc dù còn có những tồn tại chung trong công tác này nhưng những kết quả bước đầu tạo tiền đề tốt cho bà con nông dân trong xã tiếp tục thực hiện bước 4 - bước hoàn thiện cuối cùng của công cuộc dồn điền đổi thửa trong thời gian tới.