Đội ngũ giáo viên: Thiếu trầm trọng và thừa rất nhiều!

Đó là ý kiến của một số đại biểu trong phiên họp làm việc sáng nay (7-11) của Quốc hội về tình hình đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo và dạy nghề.

Bàn vế chất lượng giáo dục, chất lượng của đội ngũ giáo viên, ĐB Hà Thị Hoa (Thái Bình) chia sẻ đội ngũ giáo viên là lực lượng có tính chất quyết định nhưng chất, lượng cũng cơ sở vật chất còn nhiều thiếu sót. Giáo viên mầm non thì thiếu và yếu, GV trung học thì chưa đáp ứng được yêu cầu... Theo ĐB Hoa, 30% giáo viên chưa đáp ứng được nhu cầu, vậy Bộ đánh giá như thế nào để định lượng và đánh giá chất lượng giáo dục dạy nghề.

Đề nghị Chính phủ khảo sát điều tra khảo sát rộng hơn và sâu hơn ở 64 tỉnh thành (thay vì 9 tỉnh như hiện nay), đồng thời xây dựng tiêu chuẩn đánh giá chất lượng, xây dựng chính sách tài chính cho giáo dục. Tăng chi phí hằng năm cho bồi dưỡng giáo viên văn hóa, thể thao, xem xem xét phong tặng nhà giáo nhân dân, nhà giáo ưu tú cho những nhà giáo ưu tú từ những năm trước...

ĐB Nguyễn Bá Thanh (Đà Nẵng): Giữa điều chúng ta nói và điều chúng ta làm có khoảng cách khá xa: nói là nghề giáo là nghề cao quý, thế nhưng lại có thời gian “chuột chạy cùng sào mới vào sư phạm”. ĐB Thanh đề nghị: cải tổ ngay các trường sư phạm, giải thể tất cả các trường cao đẳng, đại học sư phạm hiện có, và chỉ thành lập 3 trường ở 3 vùng. Vì hiện nay mỗi tỉnh đều có trường sư phạm, cơ sở vật chất thì nghèo nàn, làm sao mà có thể đào tạo với chất độ cao được, cần thay đổi cải tiến hệthống giáo trình cho thích hợp. Tình trạng giao1 viên nữ quá nhiều.

ĐB Thanh cho rằng cách thi như thế nào thì sẽ có cách học như thế. Tiếng Anh thi viết hết, nên cứ phàn nàn học bao nhiêu năm không nói được, "do vậy phải đổi mới cách thi cử". Cần tổng rà soát hệ thống chính sách, văn bản điều chỉnh lĩnh vực sư phạm.

Cũng trao đổi về chất lượng giáo viên, ĐB Nguyễn Kim Khanh (Bình Phước) chia sẻ chưa có một ngành nào mà lại đưa ra bàn thảo ở một diễn đàn lớn như thế này, được cơ quan quyền lực nhất quan tâm... Tuy nhiên báo cáo về chất lượng đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo và dạy nghề chỉ dừng lại ở nội dung đội ngũ quản lý giáo dục và giáo viên.

ĐB Khanh cho biết cả nước có gần 1 triệu giáo viên và tồn tại nghịch lý thiếu rất nghiêm trọng mà thừa rất nhiều. Cơ chế định biên cũng là bất cập, chúng ta áp dụng theo định biên từ những năm trước trong khi đó ngày trước chỉ có 9 môn học, bây giờ là 11 môn học.

Về vấn đề thiếu lực lượng giáo viên, ĐB Khanh cho rằng đặc biệt thiếu ở môn năng khiếu như nhạc, họa, thiếu cả giáo viên thể thao, giáo dục quốc phòng... chính vì thế cho nên "dạy quá tải là phổ biến, nhiều người vượt quá giờ thế thì còn thời gian đâu để đi học, để nghiên cứu...". "Được biết là từ tháng 9 đến nay đã có định biên mới nhưng chưa đưa vào. Nhiều giáo viên ra trường nhưng không bố trí được nhiều do định biên hạn chế", ĐB Khanh nói thêm.

ĐB đặt câu hỏi "Từ trước đến nay, ưu tiên không thu học phí của SV sư phạm với điều kiện ra trường đi theo sự phân công. Nhưng nhiều SV ra trường không bố trí công việc vậy sự ưu i điều này thực hiện như thế nào và đã thu hồi được bao nhiêu phần trăm, thất thoát bao nhiêu?

ĐB Khanh cũng đồng ý với ĐB Hoa là cần phải ghi nhận công lao to lớn của đội ngũ cá nhân có nhiều đóng góp cho nước nhà, vạch rõ những căn bệnh tiêu cực trong giáo dục. Từ trước đến nay, ngân sách cho giáo dục tăng từ 18% lên 20% cho nên nếu muốn tăng lương  thì cần xem lại cân đối chung. Tuy nhiên, nân giành một khoảng ngân sách để đào tạo những giáo viên không được bố trí, tránh tình trạng đào tạo mà không sử dụng. ĐB Khanh cũng cho rằng cần có 1 chính sách thỏa đáng ở biên giới hải đảo và luân chuyển cán bộ giữa miền núi và đồng bằng để đảm bảo chính sách...

ĐB Huỳnh Thị Hường (Quảng Nam): Nêu được thực trạng của đội ngũ giáo viên, đặc biệt là đầu vào và đầu ra của các trường Sư phạm. Theo ĐB Hường, Chỉ tiêu vào và ra như thế nào là phải nắm không nên giao khoán cho các trường, các ngành.

ĐB Hường cũng thống nhất các tuyển chọn như ĐB Thanh, hiện đại hóa phương pháp giảng dạy. Phương pháp giảng dạy không mới. ĐB Hường cũng cho rằng trước khi bảo vệ luận án tiến sĩ, thì cần đưa lên mạng để xem thử có phát hiện sao chép nào không và cần có chế độ "bảo hành" về thời gian ứng dụng của các luận án...

ĐB Nguyễn Thị Tuyết Nga (Hà Tĩnh): Về thực trạng đội ngũ nhà giáo, rất yếu về số lượng trong toàn hệ thống. Đội ngũ giáo viên còn bất cập về cơ cấu. Chất lượng nhà giáo chưa đồng đều, một bộ phận khó khăn không theo kịp đội ngũ, một số nhà giáo phẩm chất đạo đức xấu gây lo lắng trong nhân dân.

Chính sách giáo dục đổi mới nhưng định mức cho giáo viên không thay đổi, làm việc 40 giờ/tuần, cả ngày thứ 7, làm hai buổi nhưng cũng không có chế độ, chính sách đãi ngộ trong tiền lương.

Giáo viên ở vùng sâu vùng xa còn chịu rất nhiều gian khó. Nguyên nhân của mọi nguyên nhân là do tư duy chậm đổi mới. Vấn đề trong đào tạo ở các trường đại học sư phạm chưa tốt chưa có sức thu hút mạnh người tài vào ngành giáo dục.

ĐB Nga kiến nghị: cần phải có chính sách đặc biệt cho giáo sư, phó giáo sư để họ yên tâm làm công tác khoa học, dào tạo, phải có chính sách cho ngành học mầm non đặc biệt là các giáo viên ngoài biên chế.

ĐB Phạm Thị Hồng Nga: Nhiều giáo viên bắt học sinh học theo cách cũ, cần phải đổi mới phương pháp đào tạo, nội dung đào tạo tại các trường Sư phạm còn lạc hậu, cần rà soát, phân loại, đào tạo và bồi dưỡng lại đội ngũ giáo viên, có các biện pháp tích cực thu hút nhân tài. Theo ĐB Nga cần sử dụng và tôn vinh thỏa đáng các nhà giáo, chú trọng công tác thanh tra, kiểm tra, phải kiểm tra chất lượng nhà giáo hằng năm đồng thời quản lý chặt chẽ các loại hình đào tạo từ xa, tại chức, điều chỉnh cơ sở vật chất tài chính của nhiều trường còn lạc hậu và nghèo nàn.

ĐB Hồng Nga cũng đề nghị cần có sự thay đổi và điều chỉnh cho phù hợp một số chế độ chính sách đã quá cũ.

ĐB Đỗ Nguyên Phương (Bình Phước): Nên đặt ra vấn đề 2 tốt: dạy tốt, học tốt trong ngành giáo dục và cụ thế hóa ra, trong việc dạy cần làm gì việc học cần làm gì. WTO là thương mại, nhưng giáo dục thì không thể thương mại hóa, vậy phải làm gì để hội nhập giáo dục? Vấn đề dạy chính trị, chủ nghĩa Mác trong các trường trung học, hay đạo đức trong trường phổ thông.

ĐB Nguyễn Văn Phát (Thanh Hóa) thì cho rằng cần có chính sách thỏa đáng cho giáo dục, cần tạo điều kiện nâng cao chất lượng đội ngũ để chúng ta phải có một đội ngũ giảng dạy rất mạnh, cần có cơ chế sớm khắc phục tình trạng tách rời giáo dục đại học.

ĐB Phát cũng cho biết cử tri kiến nghị sớm có thông tư hướng dẫn cũng như sớm ban hành và nghiên cứu luật giáo viên, luật giáo dục đại học. Nếu không điều chỉnh được thì rất là phí.

Chiều nay (7-11), Quốc hội tiếp tục thảo luận về tình hình đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo và dạy nghề.