Vụ tranh chấp đất đai kéo dài 16 năm tại xã Cổ Tiết, huyện Tam Nông

Nhiều lần xét xử... vẫn không thành! 

PTO- Đã nhiều năm nay, gia đình ông Trần Hữu Long 51 tuổi và gia đình bà Nguyễn Thị Giang 56 tuổi trú tại khu 13 xã Cổ Tiết, huyện Tam Nông đội đơn lên nhiều nơi cầu cứu các cơ quan chức năng phán xét công bằng vụ tranh chấp đất đai giữa 2 gia đình. Không phụ lòng tin của nhân dân, các cơ quan chức năng trong tỉnh đã sớm vào cuộc để phân rõ trắng đen. Thế nhưng những phán quyết cuối cùng của các cơ quan này đều bị hai gia đình từ chối. Vậy đâu là nguyên nhân dẫn đến tình trạng này và 2 gia đình vẫn từng ngày mong mỏi sự công bằng của pháp luật để họ yên tâm phát triển kinh tế gia đình.

Nguyên nhân dẫn đến vụ tranh chấp đất đai kéo dài theo ông Trần Hữu Long cho biết là vào năm 1991, chồng bà Nguyễn Thị Giang bị công an huyện bắt giam vì nợ tiền Quỹ tín dụng nhân dân xã không trả. Để có tiền lo cho công việc gia đình và trả nợ Quỹ tín dụng, bà Nguyễn Thị Giang có sang nhà ông Trần Hữu Long mượn nhiều lần với tổng số tiền là hơn 4 triệu đồng. Sau khi đã lo song công việc gia đình và không có tiền trả cho ông Trần Hữu Long, bà Giang có nhờ ông Long bán giúp căn nhà cấp 4 hai gian lợp ngói, 7m mặt đường, có diện tích  247m2, ông Long đồng ý và tìm người để bán. Nhưng vào thời điểm ấy để bán được một căn nhà không phải chuyện dễ. Rao bán nhà nhiều lần nhưng chẳng có ai đến mua, vì thế, ông Long bàn với bà Giang bán lại ngôi nhà cho mình để trừ nợ. Bà Giang đồng ý và làm thủ tục bán nhà cho ông Trần Hữu Long. Sau khi ký vào Giấy bán nhà, bà Giang mang giấy đến trưởng khu xin xác nhận và phòng địa chính xã làm thủ tục tách bản đồ và giao mốc lộ giới cho 2 hộ. Sau một thời gian mua được nhà của bà Giang, ông Long cho em trai là Trần Văn Hồng đến ở và xây tường bao và đóng thuế đất đầy đủ.

Về phía bà Giang tại bản tự khai ngày 29-3-2007 gửi các cơ quan chức năng cũng thừa nhận việc vay tiền của ông Trần Hữu Long là có, mỗi lần vay bà Giang đều làm giấy vay tiền và làm giấy thế chấp nhà cụ thể. Còn về việc làm giấy bán nhà cho ông Long thì bà không viết mà do ông Long viết sau đó đem sang cho bà ký và bà ký vào giấy bán nhà sau đó đem đến trưởng khu xác nhận. Nhưng khi đến nhà trưởng khu bà Giang lại trình bày là chỉ thế chấp nhà chứ không bán. Nhưng trong giấy bán nhà ngày 22-9-1991 có chữ “Giang” ký ở phần bên bán. Sau đó bà Giang không đồng ý và cho rằng chữ “Giang” trong giấy bán nhà không phải là chữ của mình. Nay bà yêu cầu ông Long phải trả lại nhà cho bà và bà chấp nhận đền bù cho gia đình ông Trần Hữu Long.

Xét thấy tính chất của vụ việc phức tạp, các cơ quan chức năng huyện Tam Nông đã phối hợp nghiên cứu tài liệu trong hồ sơ và thu thập chứng cứ để bảo vệ sự công bằng của pháp luật. Tại phiên tòa sơ thẩm ngày 25-3-2004 do thẩm phán Vũ Quang Khải, Phó chánh án TAND huyện Tam Nông làm chủ tọa phiên tòa kết luận: Sau khi nghiên cứu các tài liệu, HĐXX nhận định: Gia đình bà Nguyễn Thị Giang và ông Nguyễn Đình Tại có quyền sở hữu nhà và quyền sử dụng diện tích đất  504m2 tại thửa 145 tờ bản đồ số 11 xã Cổ Tiết. Ngày 22-9-1991 bà Giang đồng ý bán nhà và hoa mầu cho ông Long và có làm “giấy biên bản bán nhà và hoa mầu” có chữ ký của ông Long, bà Giang và có xác nhận của ông Lưu Quốc Hội, trưởng khu hành chính. TAND huyện Tam Nông cũng đã tiến hành giám định chữ và khẳng định chữ ký “Giang” ở phần người bán là chữ của bà Giang. Điều đó chứng tỏ là lời khai của bà Giang tại cơ quan chức năng là không trung thực. Do vậy, xác định việc bà Giang có bán nhà cho ông Trần Hữu Long là đúng sự thật. Nhưng HĐXX huyện Tam Nông lại lập luận và cho rằng một mình bà Giang đứng ra làm giấy bán nhà cho ông Long không có chữ ký của ông Tại (vì ông Tại lúc đó đang bị công an giam giữ) là vi phạm Luật hôn nhân gia đình năm 1983 và Pháp lệnh nhà ở năm 1991. Như vậy hợp đồng mua bán nhà giữa bà Giang và ông Long ngày 22-9-1991 là hợp đồng vô hiệu và buộc ông Trần Hữu Long phải trả lại nhà cho gia đình bà Nguyễn Thị Giang. Còn về phía gia đình bà Nguyễn Thị Giang phải trả cho gia đình ông Long là 120 triệu đồng.

Thấy TAND huyện Tam Nông xét xử sơ thẩm chưa thỏa mãn và không minh bạch trong quá trình xét xử, gia đình ông Trần Hữu Long tiếp tục kháng cáo cầu cứu lên Toà án cấp trên và được toà phúc thẩm- TAND tỉnh chấp nhận. Tại phiên phúc thẩm - TAND tỉnh diễn ra vào ngày 20-10-2004, Chủ toạ phiên toà là bà Nguyễn Thị Phẩm, các thẩm phán là bà Vũ Thị Thuý Thu và ông Đỗ Bạch Đằng. Tại phiên toà phúc thẩm, TAND tỉnh kết luận vẫn giữ nguyên bản án sơ thẩm đã xét xử trước đó tại TAND huyện Tam Nông và yêu cầu hai bên cháp hành theo đúng quy định của pháp luật.

Sau khi đã có kết luận chính thức của TAND tỉnh, gia đình ông Trần Hữu Long không đồng tình với kết luận của TAND tỉnh và tiếp tục làm đơn kháng cáo gửi lên các cơ quan chức năng cấp Trung ương. Ngày 28-8-2006, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao có Quyết định đối với bản án phúc thẩm và đề nghị Toà dân sự TAND tối cao xét xử giám đốc thẩm, huỷ toàn bộ kết luận của Bản án dân sự sơ thẩm và Bản án dân sự phúc thẩm. Bởi lẽ: Toà hai cấp tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng nhà đất giữa chị Giang và anh Long bị vô hiệu là không thoả đáng, chưa phù hợp với tình tiết khách quan của vụ án; khi giải quyết hợp đồng bị huỷ, trường hợp nếu phía anh Long không có lỗi, tài sản được định giá 280 triệu đồng nhưng anh Long chỉ nhận lại 120 triệu là chưa đảm bảo quyền lợi của đương sự; trường hợp này cần áp dụng Pháp lệnh nhà ở, Pháp lệnh dân sự và các văn bản có liên quan theo quy định tại điểm b khoản 3 và khoản 4 Nghị quyết của Quốc hội về việc thi hành Bộ Luật dân sự để  giải quyết mới phù hợp với pháp luật. Ngay sau đó, TAND tối cao đã xem xét hồ sơ, nghiên cứu các chi tiết trong đơn kháng cáo và tiến hành mở phiên toà xét xử công khai ngày 27-10-2006. Thẩm phán - Chủ toạ phiên toà là bà Nguyễn Thị Hoàng Phi Yến, các thẩm phán TAND tối cao là ông Phạm Thanh Bình và bà Nguyễn Thị Minh Tuấn. Phiên toà kết luận và cho rằng: Chị Giang làm giấy “Biên nhận bán nhà và hoa mầu” cho anh Long mà không có chữ ký của anh Tại (chồng chị Giang), còn anh Tại cho rằng không biết chị Giang bán nhà, bán đất. Đây  là điều không đúng vì tiền bán nhà, đất được sử dụng để trả nợ cho anh Tại đang bị công an bắt giam vì nợ tiền Quỹ tín dụng....Khi đánh giá lỗi dẫn đến hợp đồng vô hiệu, Toà án cấp sơ thẩm và cấp phúc thẩm xác định lỗi bên bán (chị Giang) ít hơn bên mua nhà (anh Long) là chưa phù hợp hợp với tình tiết khách quan. Cho nên Toà tối cao quyết định trách nhiệm bà Giang phải bồi thường thiệt hại cho ông Long 2/3 tổng số tiền bán đất theo giá thị trường hiện nay thì mới đúng. Mặt khác, khi thành lập Hội đồng định giá ngày 7-11-2004, Toà án các cấp không mời đại diện cơ quan nhà đất và cơ quan tài chính là hai cơ quan chuyên môn là không đúng. Vì vậy TAND tối cao đã quyết định huỷ bản án dân sự sơ thẩm và phúc thẩm và giao vụ án cho TAND huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ xét xử sơ thẩm lại theo đúng quy định của pháp luật.

Sau khi có quyết định của TAND tối cao, TAND huyện Tam Nông tiếp tục tiến hành xét xử theo quy định của pháp luật. Ngày 20-8-2007, TAND huyện Tam Nông lại tiếp tục tiến hành xét xử sơ thẩm lần hai và buộc gia đình bà Nguyễn Thị Giang phải bồi thường tiền đất cho gia đình ông Trần Hữu Long với số tiền là 220 triệu đồng. Theo quy định của Bộ tư pháp khi tiến hành đền bù đất đai phải đền bù đất theo giá thị trường. Theo đó thì gia đình bà Giang phải bồi thường cho ông Long 2/3 tổng số tiền bán đất theo giá thị thường. Như vậy thì số tiền đền bù phải là trên 400 triệu đồng chứ không phải 220 triệu đồng như phiên toà xét xử sơ thẩm lần hai của TAND huyện Tam Nông. Còn về phía gia đình bà Giang lại cho rằng, số tiền đền bù như vậy là quá cao. Chính vì vậy mà hai bên gia đình tiếp tục kiến nghị lên TAND tỉnh để xin xét xử sơ thẩm lần hai.

Vụ tranh chấp đất đai kéo dài 16 năm, qua 4 lần xét xử vẫn không thành. Đây là vụ việc rất phức tạp rất cần sự cương quyết của pháp luật để giải quyết thấu tình đạt lý, tránh tình trạng “ông nói gà, bà nói vịt”. Hai bên gia đình rất cần sự công tâm của pháp luật để yên tâm làm ăn phát triển kinh tế gia đình.