An ninh các kho chứa nguồn phóng xạ ở VN chưa đảm bảo

Đó là nhận định của TS Ngô Đặng Nhân, cục trưởng Cục Kiểm soát và An toàn bức xạ hạt nhân Việt Nam (VARANSAC) tại Hội thảo quốc gia “An ninh các nguồn phóng xạ” tổ chức tại Đà Lạt ngày 24/9.

Vị trí để hộp phóng xạ bị mất tại Công ty Cổ phần Xi măng Sông Đà (Hòa Bình) ngày 30/7/2007. Ảnh : TPO

Hội thảo do VARANSAC phối hợp với Tổ chức khoa học và Công nghệ hạt nhân Úc ( ANSTO ), Cơ quan Quản lý An ninh hạt nhân Mỹ ( NNSA ) tổ chức.

Theo ông Nhân, ngoài các biện pháp bảo vệ cơ quan thông thường, hầu hết số cơ sở có chứa nguồn phóng xạ ở nước ta đều chưa xây dựng được quy chế nội bộ đảm bảo an ninh nguồn phóng xạ.

Đặc biệt, nhiều cơ sở có nguồn phóng xạ kín phục vụ cho lĩnh vực Y tế (khoảng 35%) vẫn chưa quan tâm đúng đến vấn đề đảm bảo an ninh và chưa có các biện pháp quản lý về mặt hành chính và kỹ thuật cần thiết đối với nguồn phóng xạ. Có 22 nguồn phóng xạ hoạt độ lớn với mức độ nguy hiểm cao tại 13 cơ sở Y tế trong nước đang cần được đặc biệt lưu ý.

Trong số 188 cơ sở bức xạ và nguồn phóng xạ ở Việt Nam hiện nay, có tới 48% do các doanh nghiệp tư nhân quản lý, nên nhà nước rất khó kiểm soá. Nhoài ra, còn có những trường hợp cơ sở có chứa nguồn phóng xạ giải thể nhưng không thông báo cho cơ quan quản lý nhà nước. Đây là nguyên nhân dễ dẫn đến sự trôi nổi nguồn phóng xạ một cách nguy hiểm.

Tại Hội thảo nói trên, các chuyên gia ngành phóng xạ của Mỹ và Úc cũng đã đưa ra nhiều cảnh báo về tình hình an ninh phóng xạ (trong đó đã có những bài học đắt giá ở các khu vực khác trên thế giới ) với mục đích là mong muốn Việt Nam triển khai đồng bộ nhiều biện pháp (cả hoàn thiện cơ chế quản lý và nâng cao năng lực, ý thức cho các cơ sở chứa nguồn phóng xạ ) để đảm bảo an ninh, an toàn đối với các nguồn phóng xạ phục vụ sự nghiệp phát triển kinh tế, xã hội, dân sinh.